Zonder Recept

U kunt zonder recept bestellen!

Discreet Verpakt

100% discreet en anoniem verpakt!

Veilig
Betalen

Betaling via iDeal en Sofort Banking

Scherpste Prijs

Extra korting bij grotere afnames

Live
Support

Via e-mail, chat
en WhatsApp

Voor 12:00 Besteld?

Zelfde dag verzonden!

GRATIS VERZENDING DOOR HEEL NEDERLAND VANAF €100,-

VIAGRA BIJSLUITER
VIAGRA BIJSLUITER

VIAGRA BIJSLUITER

1

BIJLAGE I

SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

2

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten

VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten

VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Elk tablet bevat sildenafilcitraat overeenkomend met 25,50 of 100 mg sildenafil.

Hulpstof met bekend effect

VIAGRA 25 mg tabletten

Elke tablet bevat 0,834 mg lactose (als monohydraat).

VIAGRA 50 mg tabletten

Elke tablet bevat 1,667 mg lactose (als monohydraat).

VIAGRA 100 mg tabletten

Elke tablet bevat 3,334 mg lactose (als monohydraat).

Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.

3. FARMACEUTISCHE VORM

Filmomhulde tablet.

VIAGRA 25 mg tabletten

Blauwe, afgeronde diamantvormige tabletten, gemerkt met aan de ene zijde “PFIZER” en aan de

andere “VGR 25”.

VIAGRA 50 mg tabletten

Blauwe, afgeronde diamantvormige tabletten, gemerkt met aan de ene zijde “PFIZER” en aan de

andere “VGR 50”.

VIAGRA 100 mg tabletten

Blauwe, afgeronde diamantvormige tabletten, gemerkt met aan de ene zijde “PFIZER” en aan de

andere “VGR 100”.

4. KLINISCHE GEGEVENS

4.1 Therapeutische indicaties

VIAGRA is geïndiceerd voor gebruik bij volwassen mannen met erectiestoornissen, dit is het

onvermogen een erectie te krijgen en te behouden, voldoende voor bevredigende seksuele activiteit.

Voor de werkzaamheid van VIAGRA is seksuele prikkeling noodzakelijk.

3

4.2 Dosering en wijze van toediening

Dosering

Gebruik door volwassenen

De aanbevolen dosis is 50 mg, in te nemen naar behoefte ongeveer één uur voorafgaand aan seksuele

activiteit. Op grond van de effectiviteit en de verdraagbaarheid kan de dosis worden verhoogd tot

100 mg of worden verlaagd naar 25 mg. De maximaal aanbevolen dosis is 100 mg. De maximaal

aanbevolen doseringsfrequentie is eenmaal per dag. Wanneer VIAGRA tegelijk met voedsel wordt

ingenomen kan, ten opzichte van een nuchtere toestand, het intreden van de werking worden vertraagd

(zie rubriek 5.2).

Speciale populaties

Ouderen

Een aanpassing van de dosering is bij ouderen niet nodig (≥ 65 jaar).

Verminderde nierfunctie

De aanbevolen doseringen beschreven bij ‘Gebruik door volwassenen’ zijn van toepassing op

patiënten met lichte tot matige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring = 30-80 ml/min).

Daar de klaring van sildenafil verminderd is bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen

(creatinineklaring < 30 ml/min) dient een dosering van 25 mg te worden overwogen. Gebaseerd op de

effectiviteit en de verdraagbaarheid kan de dosis zo nodig stapsgewijs worden verhoogd tot 50 mg,

maximaal 100 mg.

Verminderde leverfunctie

Daar de klaring van sildenafil is verminderd bij patiënten met leverfunctiestoornissen (zoals cirrose),

dient een dosis van 25 mg te worden overwogen. Gebaseerd op de effectiviteit en de verdraagbaarheid,

kan de dosis zo nodig stapsgewijs worden verhoogd tot 50 mg, maximaal 100 mg.

Pediatrische patiënten

VIAGRA is niet geïndiceerd voor personen beneden 18 jaar.

Gebruik bij patiënten die andere geneesmiddelen gebruiken

Met uitzondering van ritonavir, waarvoor gelijktijdige toediening met sildenafil niet wordt aanbevolen

(zie rubriek 4.4), dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen bij patiënten die gelijktijdig

worden behandeld met CYP3A4-remmers (zie rubriek 4.5).

Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie bij patiënten die alfablokkerbehandeling

krijgen te minimaliseren, dienen patiënten op alfablokkertherapie te zijn gestabiliseerd voordat wordt

begonnen met de sildenafil behandeling. Bovendien dient aanvang van de sildenafilbehandeling met

een dosering van 25 mg te worden overwogen (zie rubrieken 4.4 en 4.5).

Wijze van toediening

Voor oraal gebruik.

4.3 Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen.

In overeenstemming met zijn bekende effect op het stikstofmonoxide/cyclisch guanosinemonofosfaat

(cGMP) mechanisme (zie rubriek 5.1), heeft sildenafil versterking van het hypotensieve effect van

nitraten laten zien. Gelijktijdige toediening van stoffen die stikstofmonoxide afgeven (zoals

amylnitriet) of nitraten, ongeacht welke vorm, is daarom gecontra-indiceerd.

4

Gelijktijdige toediening van PDE5-remmers, waaronder sildenafil, met guanylaatcyclasestimulatoren,

zoals riociguat, is gecontra-indiceerd omdat het mogelijk kan leiden tot symptomatische hypotensie

(zie rubriek 4.5).

Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, dienen niet

gebruikt te worden door mannen voor wie seksuele activiteit wordt afgeraden (bijvoorbeeld patiënten

met ernstige cardiovasculaire stoornissen zoals instabiele angina of ernstig hartfalen).

VIAGRA is gecontra-indiceerd bij patiënten met visusverlies in één oog als gevolg van een nietarterieel

anterieur ischemisch oogzenuwlijden (non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy,

NAION), ongeacht of dit voorval gerelateerd was aan eerdere blootstelling aan een PDE5-remmer of

niet (zie rubriek 4.4).

De veiligheid van sildenafil is niet onderzocht in de volgende patiëntengroepen en daarom is het

gebruik gecontra-indiceerd bij: patiënten met ernstige leverfunctiestoornis, patiënten met hypotensie

(bloeddruk < 90/50 mmHg), patiënten die recent een beroerte of een myocardinfarct hebben

doorgemaakt en bij patiënten met erfelijke degeneratieve retinale stoornissen, zoals retinitis

pigmentosa (een minderheid van deze patiënten heeft een genetische afwijking van retinale

fosfodiësterases).

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik

Er dient een anamnese te worden afgenomen en lichamelijk onderzoek te worden uitgevoerd om de

diagnose erectiestoornis te bevestigen en om eventuele onderliggende oorzaken vast te stellen, voordat

farmacologische behandeling wordt overwogen.

Cardiovasculaire risicofactoren

Er is een gering cardiaal risico verbonden aan seksuele activiteit. Daarom dienen artsen te overwegen

de cardiovasculaire conditie van patiënten te onderzoeken vóór aanvang van de behandeling van

erectiestoornissen. Sildenafil heeft vaatverwijdende eigenschappen, waardoor milde en voorbijgaande

verlaging van de bloeddruk kan optreden (zie rubriek 5.1). Voordat sildenafil wordt voorgeschreven,

dienen artsen zorgvuldig te overwegen of hun patiënten, met bepaalde onderliggende aandoeningen,

niet-gewenste gevolgen kunnen ondervinden door dergelijke vaatverwijdende effecten, vooral in

combinatie met seksuele activiteit. Patiënten die gevoeliger zijn voor vaatverwijders zijn onder andere

patiënten met linker ventrikel outflow obstructie (zoals aorta stenose, hypertrofe obstructieve

cardiomyopathie) of met het zeldzame syndroom van multipel systeem atrofie wat zich uit als ernstig

gestoorde autonome controle van de bloeddruk.

VIAGRA versterkt het hypotensieve effect van nitraten (zie rubriek 4.3).

Ernstige cardiovasculaire voorvallen, waaronder myocardinfarct, instabiele angina, plotselinge

hartdood, ventriculaire aritmie, cerebrovasculaire hemorragie, transiënte ischemische aanvallen,

hypertensie en hypotensie zijn in postmarketingsurveillance gemeld in de tijdsspanne waarin

VIAGRA gebruikt werd. De meeste maar niet al deze patiënten vertoonden preëxistente

cardiovasculaire risicofactoren. Vele voorvallen traden op tijdens of kort na seksuele activiteit en

sommige kort na gebruik van VIAGRA zonder seksuele activiteit. Het is onmogelijk om na te gaan of

deze voorvallen rechtstreeks verband houden met deze of andere factoren.

Priapisme

Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, moeten voorzichtig

worden toegepast bij patiënten met anatomische deformatie van de penis (zoals angulatie, fibrose van

de corpora cavernosa of de ziekte van Peyronie) of bij patiënten met aandoeningen die kunnen

predisponeren tot het optreden van priapisme (zoals sikkelcelanemie, multipel myeloom of leukemie).

5

Uit postmarketingervaring met sildenafil zijn lang aanhoudende erecties en priapisme gemeld.

Wanneer een erectie langer dan 4 uur aanhoudt, dient de patiënt onmiddellijk medische hulp in te

roepen. Als priapisme niet onmiddellijk wordt behandeld, kan dit leiden tot beschadiging van het

penisweefsel en permanent verlies van de potentie.

Gelijktijdig gebruik met andere PDE5-remmers of andere behandelingen voor erectiestoornissen

De veiligheid en werkzaamheid van sildenafil in combinatie met andere PDE5-remmers, of andere

geneesmiddelen ter behandeling van pulmonale arteriële hypertensie (PAH) die sildenafil bevatten

(REVATIO), of andere behandelingswijzen van erectiestoornissen zijn niet onderzocht. Daarom wordt

het gebruik van dergelijke combinaties afgeraden.

Effecten op het gezichtsvermogen

Voorvallen van visusstoornissen zijn spontaan gemeld in relatie met de inname van sildenafil en

andere PDE5-remmers (zie rubriek 4.8). Voorvallen van non-arteritic anterior ischaemic optic

neuropathy, een zeldzame aandoening, zijn spontaan en in een observationele studie gemeld in relatie

met de inname van sildenafil en andere PDE5-remmers (zie rubriek 4.8). Patiënten dient te worden

geadviseerd, om in geval van een plotselinge visusstoornis het gebruik van VIAGRA stop te zetten en

onmiddellijk een arts te raadplegen (zie rubriek 4.3).

Gelijktijdig gebruik met ritonavir

Gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir wordt niet aangeraden (zie rubriek 4.5).

Gelijktijdig gebruik met alfablokkers

Voorzichtigheid is geboden wanneer sildenafil wordt toegediend aan patiënten die een alfablokker

gebruiken, aangezien de gelijktijdige toediening tot symptomatische hypotensie kan leiden bij enkele

individuen die hier gevoelig voor zijn (zie rubriek 4.5). De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na

toediening van sildenafil. Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te

minimaliseren, dienen patiënten hemodynamisch stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld

voordat wordt begonnen met de sildenafilbehandeling. Starten van de sildenafilbehandeling met een

dosering van 25 mg dient te worden overwogen (zie rubriek 4.2). Bovendien dienen artsen hun

patiënten te adviseren wat ze moeten doen wanneer er symptomen van orthostatische hypotensie

ontstaan.

Effect op bloeding

Onderzoek met menselijke bloedplaatjes toont aan dat sildenafil de anticoagulerende werking van

natriumnitroprusside in vitro versterkt. Er is geen informatie beschikbaar omtrent de veiligheid van

sildenafil voor patiënten met bloedingstoornissen of een actief peptisch ulcus. Daarom dient sildenafil

alleen te worden toegediend aan deze patiënten na zorgvuldige afweging van de voordelen en de

risico’s.

De filmomhulling van de tablet bevat lactose. VIAGRA dient niet te worden toegediend aan mannen

met zeldzame erfelijke aandoeningen van galactose-intolerantie, Lapp lactase deficiëntie of glucosegalactose

malabsorptie.

Vrouwen

VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.

6

4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie

Invloeden van andere geneesmiddelen op sildenafil

In-vitro-onderzoek

Sildenafil wordt hoofdzakelijk gemetaboliseerd via het cytochroom P450 (CYP) iso-enzym 3A4

(hoofdroute) en 2C9 (nevenroute). Om die reden kunnen remmers van deze iso-enzymen de klaring

van sildenafil verlagen en kunnen inductoren van deze iso-enzymen de klaring van sildenafil

verhogen.

In-vivo-onderzoek

Populatiefarmacokinetische analyse van de gegevens uit klinische studies gaf aan dat de

sildenafilklaring werd verlaagd bij een gelijktijdige toediening van CYP3A4-remmers (zoals

ketoconazol, erytromycine en cimetidine). Alhoewel er geen toename van ongewenste voorvallen in

deze patiënten werd gezien wanneer sildenafil tegelijkertijd met een CYP3A4-remmer werd

toegediend, dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen.

Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer ritonavir, die een zeer sterke remmer is van

P450, bij een steady state (500 mg tweemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde

in een 300% (4-voudige) verhoging van de Cmax van sildenafil en een 1.000% (11-voudige) verhoging

van de AUC van de sildenafil-plasmaspiegels. Na 24 uur waren de plasmaspiegels van sildenafil nog

steeds ongeveer 200 ng/ml, vergeleken met ongeveer 5 ng/ml wanneer sildenafil alleen werd

toegediend. Dit is in overeenstemming met de uitgesproken effecten van ritonavir op een groot aantal

substraten van het cytochroom P450. Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van ritonavir.

Gebaseerd op deze farmacokinetische resultaten wordt gelijktijdige toediening van sildenafil met

ritonavir niet aanbevolen (zie rubriek 4.4) en in geen geval mag de maximale dosis van sildenafil 25

mg per 48 uur overschrijden.

Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer saquinavir, een CYP3A4-remmer, bij steady

state (1200 mg driemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 140% stijging

van de Cmax van sildenafil en een 210% stijging van de AUC van sildenafil. Sildenafil had geen effect

op de farmacokinetiek van saquinavir (zie rubriek 4.2). Van sterkere CYP3A4-remmers, zoals

ketoconazol en itraconazol zou een groter effect verwacht kunnen worden.

Wanneer een enkele 100 mg dosis sildenafil wordt toegediend met erytromycine, een matige

CYP3A4-remmer, bij steady state (500 mg tweemaal daags, gedurende 5 dagen), werd een stijging

van 182% gezien van de systemische sildenafil-blootstelling (AUC). In normale gezonde mannelijke

vrijwilligers was er geen bewijs voor een effect van azitromycine (500 mg per dag, gedurende 3

dagen) op de AUC, Cmax, tmax, eliminatiesnelheidsconstante of de afgeleide halfwaardetijd van

sildenafil of zijn belangrijkste circulerende metaboliet. Cimetidine (800 mg), een cytochroom P450-

remmer en een niet-specifieke CYP3A4-remmer, veroorzaakte een stijging van de sildenafilplasmaconcentraties

met 56%, wanneer het gelijktijdig met sildenafil (50 mg) werd toegediend aan

gezonde vrijwilligers.

Grapefruit(pompelmoes)sap is een zwakke remmer van het CYP3A4-metabolisme in de darmwand en

kan een lichte stijging van de sildenafil-plasmaspiegels veroorzaken.

Een enkelvoudige dosis antacidum (magnesiumhydroxide/aluminiumhydroxide) had geen invloed op

de biologische beschikbaarheid van sildenafil.

Alhoewel er niet voor alle geneesmiddelen specifieke interactiestudies zijn uitgevoerd, bleek uit

populatiefarmacokinetische analyses geen effect op de farmacokinetiek van sildenafil wanneer

gelijktijdige behandeling werd toegepast met middelen uit de groep van CYP2C9-remmers (zoals

tolbutamide, warfarine en fenytoïne), van CYP2D6-remmers (zoals selectieve serotonineheropnameremmers,

tricyclische antidepressiva), thiazide- en verwante diuretica, lis- en

kaliumsparende diuretica, angiotensine converterende enzymremmers, calciumblokkers, bètaadrenoreceptorantagonisten

of middelen die het CYP450-metabolisme induceren (zoals rifampicine,

7

barbituraten). In een studie bij gezonde mannelijke vrijwilligers resulteerde gelijktijdige toediening

van de endotheline antagonist bosentan (een inductor van CYP3A4 (matig), CYP2C9 en mogelijk

CYP2C19) bij steady state (125 mg tweemaal daags) met sildenafil bij steady state (80 mg driemaal

daags) in een daling van 62,6% en 55,4% van respectievelijk sildenafil AUC en Cmax. Om die reden

wordt verwacht dat gelijktijdige toediening van sterke CYP3A4-inductoren, zoals rifampine, zal leiden

tot grotere dalingen in de plasmaconcentraties van sildenafil.

Nicorandil is een hybride van een kaliumkanaalactivator en nitraat. Door de nitraatcomponent kan de

stof leiden tot een ernstige interactie met sildenafil.

Invloeden van sildenafil op andere geneesmiddelen

In-vitro-onderzoek

Sildenafil is een zwakke remmer van cytochroom P450 in de isovormen 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 en

3A4 (IC50 > 150 μM). Gezien de maximale plasmaconcentraties van sildenafil van ongeveer 1 μM na

inname van de aanbevolen dosis, is het onwaarschijnlijk dat VIAGRA de klaring zal veranderen van

substraten voor deze iso-enzymen.

Er zijn geen gegevens over de interactie van sildenafil met niet-specifieke fosfodiësteraseremmers,

zoals theofylline of dipyridamol.

In-vivo-onderzoek

In overeenstemming met het effect op het stikstofoxide/cGMP mechanisme (zie rubriek 5.1), gaf

sildenafil een potentiëring van de hypotensieve effecten van nitraten. Gelijktijdige toediening van

middelen die stikstofoxide afgeven of nitraten, in welke vorm dan ook, is daarom gecontra-indiceerd

(zie rubriek 4.3).

Riociguat

Preklinische studies toonden een additief systemisch bloeddrukverlagend effect aan als PDE5-

remmers werden gecombineerd met riociguat. In klinische studies bleek riociguat het

bloeddrukverlagend effect van PDE5-remmers te vergroten. Bij de bestudeerde populatie was er geen

bewijs van een gunstig klinisch effect van de combinatie. Gelijktijdig gebruik van riociguat met

PDE5-remmers, waaronder sildenafil, is gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3).

Gelijktijdige toediening van sildenafil aan patiënten die alfablokkertherapie krijgen, kan mogelijk

leiden tot symptomatische hypotensie bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn. De kans hierop

is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil (zie rubrieken 4.2 en 4.4). In drie specifieke

geneesmiddelinteractiestudies werden de alfablokker doxazosine (4 mg en 8 mg) en sildenafil (25 mg,

50 mg of 100 mg) gelijktijdig toegediend aan patiënten met benigne prostaathyperplasie (BPH) die

stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie. In deze studiepopulaties werden gemiddelde

additionele bloeddrukdalingen in liggende positie waargenomen van respectievelijk 7/7 mmHg,

9/5 mmHg and 8/4 mmHg en gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in stand van respectievelijk

6/6 mmHg, 11/4 mmHg en 4/5 mmHg. Wanneer sildenafil en doxazosine gelijktijdig werden

toegediend aan patiënten die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie, waren er zelden

meldingen van patiënten die symptomatische orthostatische hypotensie hadden ondervonden. Deze

meldingen omvatten duizeligheid en een licht gevoel in het hoofd, maar geen syncope.

Er werden geen significante interacties aangetoond wanneer sildenafil (50 mg) gelijktijdig werd

toegediend met tolbutamide (250 mg) of warfarine (40 mg), die beide worden gemetaboliseerd door

CYP2C9.

Sildenafil (50 mg) versterkte de toename van de bloedingstijd veroorzaakt door acetylsalicylzuur

(150 mg) niet.

Sildenafil (50 mg) versterkte het hypotensieve effect van alcohol bij gezonde vrijwilligers met een

gemiddelde maximum alcoholconcentratie in bloed van 80 mg/dl niet.

8

Samenvoegen van de gegevens betreffende de volgende klassen antihypertensiva: diuretica,

bètablokkers, ACE-remmers, angiotensine II antagonisten, antihypertensiva (vasodilatoire en centraal

werkende), adrenerge neuronblokkers, calciumantagonisten en alfa-adrenerge receptorblokkers gaf

geen verschil in het bijwerkingenprofiel van patiënten die sildenafil toegediend kregen in vergelijking

met patiënten behandeld met placebo. In een specifieke interactiestudie werd sildenafil (100 mg)

gelijktijdig met amlodipine toegediend aan hypertensiepatiënten. Er werd een additionele systolische

bloeddrukdaling waargenomen, in liggende positie, van 8 mmHg. De corresponderende additionele

diastolische bloeddrukdaling, gemeten in liggende positie, was 7 mmHg. Deze additionele

bloeddrukdalingen waren in dezelfde orde van grootte als die gezien na toediening van alleen

sildenafil aan gezonde vrijwilligers (zie rubriek 5.1).

Sildenafil (100 mg) had geen effect op de steady state-farmacokinetiek van de HIV-proteaseremmers

saquinavir en ritonavir, welke beide CYP3A4-substraten zijn.

Bij gezonde mannelijke vrijwilligers resulteerde sildenafil bij steady state (80 mg driemaal daags) in

een stijging van 49,8% van bosentan AUC en een stijging van 42% van bosentan Cmax (125 mg

tweemaal daags).

4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding

VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.

Er zijn geen adequate en goed gecontroleerde onderzoeken verricht bij zwangere vrouwen of vrouwen

die borstvoeding geven.

Er zijn geen relevante bijwerkingen met betrekking tot de voortplanting gevonden in studies met ratten

en konijnen na orale toediening van sildenafil.

Er was geen effect op de spermamotiliteit en -morfologie na enkelvoudige orale doses van 100 mg

sildenafil bij gezonde vrijwilligers (zie rubriek 5.1).

4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen

VIAGRA kan een geringe invloed hebben op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te

bedienen.

Daar duizeligheid en veranderingen van het gezichtsvermogen zijn gerapporteerd in het klinisch

onderzoek met sildenafil, dienen patiënten zich bewust te zijn van de manier waarop ze op VIAGRA

reageren, voordat zij gaan rijden of machines gaan bedienen.

4.8 Bijwerkingen

Samenvatting van het veiligheidsprofiel

Het veiligheidsprofiel van VIAGRA is gebaseerd op 9.570 patiënten in 74 dubbelblinde, placebogecontroleerde

klinische studies. De vaakst gerapporteerde bijwerkingen in klinische studies bij

patiënten die met sildenafil werden behandeld, waren hoofdpijn, blozen, dyspepsie, verstopte neus,

duizeligheid, misselijkheid, opvliegers, visusverstoring, cyanopsie en onscherp zien.

Bijwerkingen uit postmarketingsurveillance zijn tijdens een geschatte periode >10 jaar bijeengebracht.

Aangezien niet alle bijwerkingen aan de vergunninghouder worden gemeld en worden opgenomen in

de veiligheidsdatabank, kunnen de frequenties van deze reacties niet betrouwbaar worden vastgesteld.

Lijst van bijwerkingen in tabelvorm

In onderstaande tabel zijn alle medisch belangrijke bijwerkingen, die optraden in klinische studies met

een incidentie groter dan bij placebo, gerangschikt naar systeem/orgaanklasse en frequentie (zeer vaak

9

(≥1/10), vaak (≥1/100, <1/10), soms (≥1/1.000, <1/100), zelden (≥1/10.000, <1/1.000)). Binnen iedere

frequentiegroep worden de bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.

Tabel 1: Medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd met een incidentie groter dan bij

placebo in gecontroleerde klinische studies, en medisch belangrijke bijwerkingen gerapporteerd

uit postmarketingsurveillance.

Systeem/Orgaanklasse Zeer vaak

(1/10)

Vaak

(1/100,

<1/10)

Soms (1/1.000,

<1/100)

Zelden (1/10.000,

<1/1.000)

Infecties en parasitaire

aandoeningen

Rinitis

Immuunsysteemaandoeningen

Overgevoeligheid

Zenuwstelselaandoeningen

Hoofdpijn Duizeligheid Slaperigheid,

Hypo-esthesie

Cerebrovasculair

accident,

Voorbijgaande

ischemische aanval,

Convulsie*,

Herhaald optreden

van convulsie*,

Syncope

Oogaandoeningen Afwijkingen

in het

kleurenzien**,

Visusverstoring,

Onscherp

zien

Traanaandoeningen***,

Oogpijn,

Fotofobie,

Fotopsie, Oculaire

hyperemie,

Visuele

helderheid,

Conjunctivitis

Non-arteritic anterior

ischaemic optic

neuropathy

(NAION)*, Retinale

bloedvat-occlusie*,

Retinale bloeding,

Arteriosclerotische

retinopathie, Retinale

stoornis, Glaucoom,

Gezichtsveld-defect,

Diplopie,

Verminderde

gezichtsscherpte,

Myopie, Asthenopie,

Glasvochttroebeling,

Irisstoornis,

Mydriasis, Halovisie,

Oogoedeem,

Oogzwelling,

Oogaandoening,

Conjunctivale

hyperemie,

Oogirritatie,

Abnormaal gevoel in

oog, Ooglidoedeem,

Sclerale verkleuring

Evenwichtsorgaan- en

ooraandoeningen

Vertigo, Tinnitus Doofheid

10

Systeem/Orgaanklasse Zeer vaak

(1/10)

Vaak

(1/100,

<1/10)

Soms (1/1.000,

<1/100)

Zelden (1/10.000,

<1/1.000)

Hartaandoeningen Tachycardie,

Hartkloppingen

Plotselinge

hartdood*,

Myocardinfarct,

Ventriculaire

aritmie*,

Atriumfibrilleren,

Instabiele angina

Bloedvataandoeningen Blozen,

Opvliegers

Hypertensie,

Hypotensie

Ademhalingsstelsel-,

borstkas- en

mediastinumaandoening

en

Verstopte

neus

Epistaxis,

Sinuscongestie

Dichtgeknepen keel,

Neusoedeem, Droge

neus

Maagdarmstelselaandoeningen

Misselijkheid,

Dyspepsie

Gastrooesofageale

refluxziekte,

Braken, Pijn in de

bovenbuik, Droge

mond

Orale hypo-esthesie

Huid- en

onderhuidaandoeningen

Uitslag Stevens-Johnson

syndroom (SJS)*,

Toxische epidermale

necrolyse (TEN)*

Skeletspierstelsel- en

bindweefselaandoeningen

Myalgie, Pijn in

de extremiteiten

Nier- en

urinewegaandoeningen

Hematurie

Voortplantingsstelselen

borstaandoeningen

Penisbloeding,

Priapisme*,

Hematospermie,

Toegenomen erectie

Algemene

aandoeningen en

toedieningsplaatsstoornissen

Pijn op de borst,

Vermoeidheid,

Warm hebben

Prikkelbaarheid

Onderzoeken Verhoogde

hartslag

*Alleen melding tijdens postmarketingsurveillance

** Afwijkingen in het kleurenzien: Chloropsie, Chromatopsie, Cyanopsie, Erytropsie en Xanthopsie

*** Traanaandoeningen: Droog oog, Lacrimale stoornis en Verhoogde tranenvloed

Melding van vermoedelijke bijwerkingen

Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op

deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden

gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen

te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.

4.9 Overdosering

In onderzoeken bij vrijwilligers met eenmalige doseringen tot 800 mg waren de bijwerkingen

vergelijkbaar met die bij lagere doseringen, zij het ernstiger en met een toegenomen incidentie. Doses

van 200 mg gaven geen toename van de effectiviteit maar verhoogden de incidentie van bijwerkingen

11

(hoofdpijn, blozen, duizeligheid, dyspepsie, verstopte neus en veranderingen van het

gezichtsvermogen).

Bij overdosering moeten de noodzakelijke standaard ondersteunende maatregelen worden getroffen.

Nierdialyse zal de klaring van sildenafil waarschijnlijk niet kunnen versnellen, aangezien sildenafil

zich sterk bindt aan plasma-eiwitten en niet via de urine wordt geëlimineerd.

5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN

5.1 Farmacodynamische eigenschappen

Farmacotherapeutische categorie: Urologica; Geneesmiddelen gebruikt bij erectiestoornissen, ATC

Code: G04B E03.

Werkingsmechanisme

Sildenafil is een orale therapie voor erectiestoornissen. In natuurlijke situaties, dat wil zeggen bij

seksuele prikkeling, herstelt het een verminderde erectiele functie door de bloedtoevoer naar de penis

te verhogen.

Het fysiologische mechanisme dat verantwoordelijk is voor de erectie van de penis, impliceert de

stikstofmonoxidevrijzetting (NO) in het corpus cavernosum tijdens seksuele stimulatie. Het

stikstofmonoxide activeert vervolgens het enzym guanylaatcyclase, wat resulteert in een verhoogde

productie van cyclisch guanosine monofosfaat (cGMP). Deze stof zorgt ervoor dat de gladde spieren

in het corpus cavernosum zich ontspannen, waardoor dit zich kan vullen met bloed.

Sildenafil is een krachtige en selectieve remmer van cGMP-specifieke fosfodiësterase van het type 5

(PDE5) in het corpus cavernosum, dat verantwoordelijk is voor de afbraak van cGMP. Sildenafil grijpt

perifeer aan bij het verkrijgen van een erectie. Sildenafil heeft geen direct relaxerend effect op

geïsoleerd humaan corpus cavernosum-weefsel, maar bevordert het relaxerende effect van NO op dit

weefsel aanzienlijk. Wanneer bij seksuele stimulatie de NO/cGMP-route wordt geactiveerd, leidt de

remming van PDE5 door sildenafil tot verhoogde cGMP-spiegels in het corpus cavernosum. Seksuele

stimulatie is daarom nodig om het farmacologische effect van sildenafil te bewerkstelligen.

Farmacodynamische effecten

In-vitro-onderzoek heeft aangetoond dat sildenafil selectief is voor PDE5, dat betrokken is bij het

erectieproces. Het effect op PDE5 is sterker dan op andere bekende fosfodiësterasen. Het is verder 10

keer selectiever voor PDE5 dan voor PDE6, betrokken bij de fototransductie in de retina. Bij

maximaal aanbevolen doses is de selectiviteit voor PDE5 80 maal groter dan voor PDE1, en meer dan

700 maal groter dan voor PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 en 11. Sildenafil is met name meer dan 4.000 maal

selectiever voor PDE5 dan voor PDE3, de cAMP-specifieke fosfodiësterase-isovorm die betrokken is

bij de regulering van de cardiale contractiliteit.

Klinische werkzaamheid en veiligheid

Twee klinische studies zijn specifiek ontworpen om de periode te bestuderen na dosering, gedurende

welke sildenafil een erectie kan veroorzaken in antwoord op seksuele stimulatie. In een penisplethysmografie

(RigiScan) studie met nuchtere patiënten die sildenafil toegediend kregen, was de tijd

tot aanvang van werking bij patiënten die een erectie kregen met een rigiditeit van 60% (voldoende

voor geslachtsgemeenschap) 25 minuten (bereik: 12-37 minuten). In een aparte RigiScan-studie was

sildenafil nog in staat een erectie te veroorzaken als reactie op seksuele stimulatie tot 4 à 5 uur na de

dosistoediening.

Sildenafil veroorzaakt milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk; in de meerderheid van de

gevallen leidt dit niet tot klinische effecten.

12

De gemiddelde maximale afname in systolische bloeddruk, gemeten in liggende positie, na orale

inname van 100 mg sildenafil was 8,4 mmHg. De overeenkomende verandering in diastolische

bloeddruk was 5,5 mmHg, gemeten in liggende positie. Deze afname van de bloeddruk is consistent

met het vaatverwijdende effect van sildenafil, mogelijk veroorzaakt door toename van cGMP in het

gladde spierweefsel. Eenmalige orale doseringen tot 100 mg sildenafil lieten geen klinisch relevante

effecten op het ECG zien bij gezonde vrijwilligers.

In een studie naar de hemodynamische effecten van een eenmalige orale toediening van 100 mg

sildenafil bij 14 patiënten met ernstige coronaire hartziekten (>70% vernauwing van tenminste één

kransslagader) daalde de gemiddelde systolische en diastolische bloeddruk in rust respectievelijk met

7% en 6%, vergeleken met de basislijn. De gemiddelde pulmonale systolische bloeddruk daalde met

9%. Sildenafil had geen effect op het hartminuutvolume en verminderde de bloedstroom door de

vernauwde kransslagaders niet.

Een dubbelblind, placebogecontroleerd belastingsonderzoek beoordeelde 144 patiënten met

erectiestoornissen en chronische stabiele angina die regelmatig anti-angina-geneesmiddelen kregen

(behalve nitraten). De resultaten toonden geen klinisch relevante verschillen tussen sildenafil en

placebo wat betreft tijd tot beperking van de angina.

Milde veranderingen van voorbijgaande aard in kleurdiscriminatie (blauw/groen) zijn in sommige

gevallen gezien 1 uur na inname van een 100 mg dosis. Twee uur na inname waren deze effecten niet

meer meetbaar. Er werd hiervoor gebruik gemaakt van de Farnsworth-Munsell 100 kleurschakeringstest.

Het veronderstelde mechanisme voor deze verandering in kleurdiscriminatie is gerelateerd aan de

remming van PDE6, wat betrokken is bij de fototransductiecascade van de retina. Sildenafil heeft geen

effect op het gezichtsvermogen of contrastgevoeligheid. In een kleinschalige, placebogecontroleerde

studie bij patiënten met vastgestelde maculadegeneratie op jonge leeftijd (n=9), toonde sildenafil

(enkele dosis, 100 mg) geen significante verschillen in de uitgevoerde visuele testen (visuele scherpte,

macula-onderzoek, kleurdiscriminatie met gesimuleerd verkeerslicht, Humphrey perimeter en

fotostress).

Er was geen effect op de motiliteit of de morfologie van het sperma bij gezonde vrijwilligers na een

eenmalige orale dosis van 100 mg sildenafil (zie rubriek 4.6).

Meer informatie over klinisch onderzoek

In klinisch onderzoek is sildenafil toegediend aan meer dan 8000 patiënten in de leeftijd van 19 tot 87

jaar. De volgende patiëntengroepen waren vertegenwoordigd: ouderen (19,9%), patiënten met

hypertensie (30,9%), diabetes mellitus (20,3%), ischemische hartziekte (5,8%), hyperlipidemie

(19,8%), ruggenmergbeschadiging (0,6%), depressie (5,2%), transurethrale resectie van de prostaat

(3,7%), radicale prostatectomie (3,3%). De volgende groepen waren niet goed vertegenwoordigd of

uitgesloten van het klinisch onderzoek: patiënten die net een bekkenoperatie hadden ondergaan,

patiënten in de fase na radiotherapie, patiënten met ernstige nier- of leverfunctiestoornissen en

patiënten met bepaalde cardiovasculaire condities (zie rubriek 4.3).

In studies met vaste doses was het aantal patiënten dat een erectieverbetering tijdens de behandeling

meldde 62% (25 mg), 74% (50 mg) en 82% (100 mg), vergeleken met 25% in de placebogroep. In

gecontroleerd klinisch onderzoek was de incidentie van stopzetting van de behandeling met sildenafil

laag en vergelijkbaar met placebo.

Over alle studies genomen, was het percentage patiënten dat met sildenafil werd behandeld en

verbetering meldde als volgt: bij psychogene erectiestoornissen (84%), bij gemengde

erectiestoornissen (77%), bij organische erectiestoornissen (68%), bij ouderen (67%), bij diabetes

mellitus (59%), bij ischemische hartziekten (69%), bij hypertensie (68%), bij transurethrale resectie

van de prostaat (61%), bij radicale prostatectomie (43%), bij ruggenmergbeschadiging (83%), bij

depressie (75%). De veiligheid en effectiviteit van sildenafil bleven gehandhaafd gedurende het

langetermijnonderzoek.

13

Pediatrische patiënten

Het Europees Geneesmiddelenbureau heeft besloten af te zien van de verplichting voor de fabrikant

om de resultaten in te dienen van onderzoek met VIAGRA in alle subgroepen van pediatrische

patiënten met erectiestoornissen (zie rubriek 4.2 voor informatie over pediatrisch gebruik).

5.2 Farmacokinetische eigenschappen

Absorptie

Sildenafil wordt snel geabsorbeerd. Maximale plasmaconcentraties worden bereikt binnen 30 tot 120

minuten (mediaan: 60 minuten) na orale toediening in een nuchtere toestand. De gemiddelde absolute

biologische beschikbaarheid na orale toediening is 41% (bereik: 25-63%). Na orale inname van

sildenafil, binnen de aanbevolen doses (25-100 mg), nemen de AUC en de Cmax proportioneel toe met

de doses.

Wanneer sildenafil wordt ingenomen tijdens een maaltijd, vermindert de absorptiesnelheid met een

gemiddelde vertraging van de tmax met 60 minuten en een gemiddelde verlaging van de Cmax met 29%.

Distributie

Het gemiddelde distributievolume tijdens steady-state (Vss) van sildenafil bedraagt 105 l, hetgeen de

verdeling over de weefsels aangeeft. Na een enkele orale toediening van 100 mg is de gemiddelde

maximale totale plasmaconcentratie van sildenafil ongeveer 440 ng/ml (variatiecoëfficiënt 40%). Daar

sildenafil (en zijn belangrijkste circulerende N-desmethylmetaboliet) voor 96% plasma-eiwitgebonden

is, resulteert dit in een gemiddelde maximale vrije sildenafil plasmaconcentratie van 18 ng/ml (38

nM). De eiwitbinding is onafhankelijk van de totale concentraties van het geneesmiddel.

Bij gezonde vrijwilligers die sildenafil (100 mg, enkele doses) kregen toegediend, is 90 minuten na

toediening minder dan 0,0002% (gemiddeld 188 ng) van de toegediende dosis aangetroffen in het

ejaculaat.

Biotransformatie

Sildenafil wordt voornamelijk gemetaboliseerd door de hepatische microsomale iso-enzymen

CYP3A4 (hoofdroute) en CYP2C9 (nevenroute). De belangrijkste circulerende metaboliet ontstaat

door N-demethylering van sildenafil. Het fosfodiësterase-selectiviteitsprofiel van deze metaboliet is

vergelijkbaar met dat van sildenafil en het heeft in vergelijking met de moederstof een in-vitrowerkzaamheid

voor PDE5 van ongeveer 50%. De plasmaconcentraties van deze metaboliet zijn

ongeveer 40% van de plasmasildenafilconcentraties. De N-desmethylmetaboliet wordt verder

gemetaboliseerd, met een eliminatiehalfwaardetijd van circa 4 uur.

Eliminatie

De totale lichaamsklaring van sildenafil is 41 l/u, met een eliminatiehalfwaardetijd van 3-5 uur.

Na orale of intraveneuze toediening wordt sildenafil voor het grootste deel als metaboliet in de faeces

uitgescheiden (ongeveer 80% van de oraal toegediende dosis) en in mindere mate via de urine

(ongeveer 13% van de oraal toegediende dosis).

Farmacokinetiek bij speciale patiëntencategorieën

Ouderen

Bij gezonde, oudere vrijwilligers (65 jaar en ouder) was sprake van een verlaagde klaring van

sildenafil, resulterend in ongeveer 90% hogere plasmaconcentraties van sildenafil en de actieve Ndesmethylmetaboliet

vergeleken met de concentraties die bij gezonde jongere vrijwilligers (18-45 jaar)

werden aangetroffen. Daar leeftijdsverschillen zich uiten in verschillen in plasma-eiwitbinding, neemt

de plasmaconcentratie van vrij sildenafil met ongeveer 40% toe.

14

Nierfunctiestoornissen

Bij vrijwilligers met een lichte tot matige nierfunctiestoornis (creatinineklaring = 30-80 ml/min)

veranderde de farmacokinetiek van sildenafil, na toediening van een enkelvoudige orale dosis van 50

mg niet. De gemiddelde AUC en Cmax van de N-desmethylmetaboliet nam toe tot 126% en 73%

respectievelijk, vergeleken met in leeftijd vergelijkbare vrijwilligers zonder nierfunctiestoornissen.

Door grote inter-individuele variabiliteit zijn deze verschillen echter niet statistisch significant. Bij

vrijwilligers met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) was er een verlaagde

klaring van sildenafil, wat leidde tot een gemiddelde verhoging van de AUC (100%) en de Cmax (88%)

vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder nierfunctiestoornis. Bovendien zijn de AUC

en de Cmax van de N-desmethylmetaboliet ook significant verhoogd met respectievelijk 200% en 79%.

Leverfunctiestoornissen

Bij vrijwilligers met milde tot matige levercirrose (Child-Pugh- A en B) was de klaring van sildenafil

verlaagd, wat leidde tot een verhoging van de AUC (84%) en de Cmax (47%) vergeleken met

vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder leverfunctiestoornis. De farmacokinetiek van sildenafil bij

patiënten met ernstige leverfunctiestoornissen is niet onderzocht.

5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek

Niet-klinische gegevens uit conventionele studies ter bestudering van de farmacologische veiligheid,

toxiciteit bij herhaalde doseringen, genotoxiciteit, carcinogeniteit en toxiciteit bij reproductie en

ontwikkeling brachten geen speciale gevaren voor de mens aan het licht.

6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS

6.1 Lijst van hulpstoffen

Tabletkern:

microkristallijne cellulose

calciumwaterstoffosfaat (anhydraat)

natriumcroscarmellose

magnesiumstearaat

Filmomhulling:

hypromellose

titaandioxide (E171)

lactose monohydraat

triacetine

indigokarmijn aluminiumlak (E132)

6.2 Gevallen van onverenigbaarheid

Niet van toepassing.

6.3 Houdbaarheid

5 jaar.

6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren

Bewaren beneden 30°C.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.

15

6.5 Aard en inhoud van de verpakking

VIAGRA 25 mg tabletten

PVC/aluminium blisters in doosjes van 2, 4, 8 of 12 tabletten.

VIAGRA 50 mg tabletten

PVC/aluminium blisters in doosjes of secundaire, hitteverzegelde kaartverpakking van 2, 4, 8, 12 of

24 tabletten.

VIAGRA 100 mg tabletten

PVC/aluminium blisters in doosjes van 2, 4, 8, 12 of 24 tabletten.

Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.

6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen

Geen bijzondere vereisten.

7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

Pfizer Europe MA EEIG

Boulevard de la Plaine 17

1050 Brussel

België

8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten

EU/1/98/077/002-004

EU/1/98/077/013

VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten

EU/1/98/077/006-008

EU/1/98/077/014

EU/1/98/077/016-019

EU/1/98/077/024

VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten

EU/1/98/077/010-012

EU/1/98/077/015

EU/1/98/077/025

9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN

DE VERGUNNING

Datum van eerste verlening van de vergunning: 14 september 1998

Datum van laatste verlenging: 14 september 2008

10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST

Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees

Geneesmiddelenbureau (http://www.ema.europa.eu).

16

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 50 mg orodispergeerbare tabletten

2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING

Elk tablet bevat sildenafilcitraat overeenkomend met 50 mg sildenafil.

Voor de volledige lijst van hulpstoffen, zie rubriek 6.1.

3. FARMACEUTISCHE VORM

Orodispergeerbare tablet.

Blauwe, afgeronde diamantvormige tabletten, gemerkt met aan de ene zijde “V50” en aan de andere

onbedrukt.

4. KLINISCHE GEGEVENS

4.1 Therapeutische indicaties

VIAGRA is geïndiceerd voor gebruik bij volwassen mannen met erectiestoornissen, dit is het

onvermogen een erectie te krijgen en te behouden, voldoende voor bevredigende seksuele activiteit.

Voor de werkzaamheid van VIAGRA is seksuele prikkeling noodzakelijk.

4.2 Dosering en wijze van toediening

Dosering

Gebruik door volwassenen

Viagra moet naar behoefte ongeveer één uur voorafgaand aan seksuele activiteit worden ingenomen.

De aanbevolen dosis is 50 mg, ingenomen op de nuchtere maag, omdat gelijktijdige inname met

voedsel de absorptie vertraagt en het effect van de orodispergeerbare tablet vertraagt (zie rubriek 5.2).

Op grond van de effectiviteit en de verdraagbaarheid kan de dosis worden verhoogd tot 100 mg. De

maximaal aanbevolen dosis is 100 mg. Voor patiënten bij wie een dosisverhoging nodig is naar

100 mg, moeten twee 50 mg orodispergeerbare tabletten achter elkaar worden ingenomen. De

maximaal aanbevolen doseringsfrequentie is eenmaal per dag. Wanneer een dosis van 25 mg is vereist,

dient het gebruik van de 25 mg filmomhulde tabletten worden aanbevolen.

Speciale populaties

Ouderen

Een aanpassing van de dosering is bij ouderen niet nodig (≥ 65 jaar).

Verminderde nierfunctie

De aanbevolen doseringen beschreven bij ‘Gebruik door volwassenen’ zijn van toepassing op

patiënten met lichte tot matige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring = 30-80 ml/min).

Daar de klaring van sildenafil verminderd is bij patiënten met ernstige nierfunctiestoornissen

(creatinineklaring < 30 ml/min) dient een dosering van 25 mg te worden overwogen. Gebaseerd op de

effectiviteit en de verdraagbaarheid kan de dosis zo nodig stapsgewijs worden verhoogd tot 50 mg,

maximaal 100 mg.

17

Verminderde leverfunctie

Daar de klaring van sildenafil is verminderd bij patiënten met leverfunctiestoornissen (zoals cirrose),

dient een dosis van 25 mg te worden overwogen. Gebaseerd op de effectiviteit en de verdraagbaarheid,

kan de dosis zo nodig stapsgewijs worden verhoogd tot 50 mg, maximaal 100 mg.

Pediatrische patiënten

VIAGRA is niet geïndiceerd voor personen beneden 18 jaar.

Gebruik bij patiënten die andere geneesmiddelen gebruiken

Met uitzondering van ritonavir, waarvoor gelijktijdige toediening met sildenafil niet wordt aanbevolen

(zie rubriek 4.4), dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen bij patiënten die gelijktijdig

worden behandeld met CYP3A4-remmers (zie rubriek 4.5).

Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie bij patiënten die alfablokkerbehandeling

krijgen te minimaliseren, dienen patiënten op alfablokkertherapie te zijn gestabiliseerd voordat wordt

begonnen met de sildenafil behandeling. Bovendien dient aanvang van de sildenafilbehandeling met

een dosering van 25 mg te worden overwogen (zie rubrieken 4.4 en 4.5).

Wijze van toediening

Voor oraal gebruik.

De orodispergeerbare tablet moet in de mond worden gelegd, op de tong, tot deze uiteenvalt. Daarna

moet de tablet worden doorgeslikt, met of zonder water. Hij moet direct nadat hij uit de

blisterverpakking is gehaald, worden ingenomen. Voor patiënten die een tweede 50 mg

orodispergeerbare tablet dienen in te nemen om tot een dosis van 100 mg te komen, geldt dat zij de

tweede tablet dienen in te nemen nadat de eerste tablet geheel uiteen is gevallen.

Er is een aanzienlijke vertraging in absorptie wanneer orodispergeerbare tabletten worden ingenomen

met een maaltijd met een hoog vetgehalte vergeleken met inname op de nuchtere maag (zie rubriek

5.2). Aanbevolen wordt orodispergeerbare tabletten in te nemen op de nuchtere maag.

Orodispergeerbare tabletten kunnen met of zonder water worden ingenomen.

4.3 Contra-indicaties

Overgevoeligheid voor de werkzame stof of voor een van de in rubriek 6.1 vermelde hulpstoffen.

In overeenstemming met zijn bekende effect op het stikstofmonoxide/cyclisch guanosinemonofosfaat

(cGMP) mechanisme (zie rubriek 5.1), heeft sildenafil versterking van het hypotensieve effect van

nitraten laten zien. Gelijktijdige toediening van stoffen die stikstofmonoxide afgeven (zoals

amylnitriet) of nitraten, ongeacht welke vorm, is daarom gecontra-indiceerd.

Gelijktijdige toediening van PDE5-remmers, waaronder sildenafil, met guanylaatcyclasestimulatoren,

zoals riociguat, is gecontra-indiceerd omdat het mogelijk kan leiden tot symptomatische hypotensie

(zie rubriek 4.5).

Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, dienen niet

gebruikt te worden door mannen voor wie seksuele activiteit wordt afgeraden (bijvoorbeeld patiënten

met ernstige cardiovasculaire stoornissen zoals instabiele angina of ernstig hartfalen).

VIAGRA is gecontra-indiceerd bij patiënten met visusverlies in één oog als gevolg van een nietarterieel

anterieur ischemisch oogzenuwlijden (non-arteritic anterior ischaemic optic neuropathy,

NAION), ongeacht of dit voorval gerelateerd was aan eerdere blootstelling aan een PDE5-remmer of

niet (zie rubriek 4.4).

18

De veiligheid van sildenafil is niet onderzocht in de volgende patiëntengroepen en daarom is het

gebruik gecontra-indiceerd bij: patiënten met ernstige leverfunctiestoornis, patiënten met hypotensie

(bloeddruk < 90/50 mmHg), patiënten die recent een beroerte of een myocardinfarct hebben

doorgemaakt en bij patiënten met erfelijke degeneratieve retinale stoornissen, zoals retinitis

pigmentosa (een minderheid van deze patiënten heeft een genetische afwijking van retinale

fosfodiësterases).

4.4 Bijzondere waarschuwingen en voorzorgen bij gebruik

Er dient een anamnese te worden afgenomen en lichamelijk onderzoek te worden uitgevoerd om de

diagnose erectiestoornis te bevestigen en om eventuele onderliggende oorzaken vast te stellen, voordat

farmacologische behandeling wordt overwogen.

Cardiovasculaire risicofactoren

Er is een gering cardiaal risico verbonden aan seksuele activiteit. Daarom dienen artsen te overwegen

de cardiovasculaire conditie van patiënten te onderzoeken vóór aanvang van de behandeling van

erectiestoornissen. Sildenafil heeft vaatverwijdende eigenschappen, waardoor milde en voorbijgaande

verlaging van de bloeddruk kan optreden (zie rubriek 5.1). Voordat sildenafil wordt voorgeschreven,

dienen artsen zorgvuldig te overwegen of hun patiënten, met bepaalde onderliggende aandoeningen,

niet-gewenste gevolgen kunnen ondervinden door dergelijke vaatverwijdende effecten, vooral in

combinatie met seksuele activiteit. Patiënten die gevoeliger zijn voor vaatverwijders zijn onder andere

patiënten met linker ventrikel outflow obstructie (zoals aorta stenose, hypertrofe obstructieve

cardiomyopathie) of met het zeldzame syndroom van multipel systeem atrofie wat zich uit als ernstig

gestoorde autonome controle van de bloeddruk.

VIAGRA versterkt het hypotensieve effect van nitraten (zie rubriek 4.3).

Ernstige cardiovasculaire voorvallen, waaronder myocardinfarct, instabiele angina, plotselinge

hartdood, ventriculaire aritmie, cerebrovasculaire hemorragie, transiënte ischemische aanvallen,

hypertensie en hypotensie zijn in postmarketingsurveillance gemeld in de tijdsspanne waarin

VIAGRA gebruikt werd.

De meeste maar niet al deze patiënten vertoonden preëxistente cardiovasculaire risicofactoren. Vele

voorvallen traden op tijdens of kort na seksuele activiteit en sommige kort na gebruik van VIAGRA

zonder seksuele activiteit. Het is onmogelijk om na te gaan of deze voorvallen rechtstreeks verband

houden met deze of andere factoren.

Priapisme

Geneesmiddelen voor de behandeling van erectiestoornissen, waaronder sildenafil, moeten voorzichtig

worden toegepast bij patiënten met anatomische deformatie van de penis (zoals angulatie, fibrose van

de corpora cavernosa of de ziekte van Peyronie) of bij patiënten met aandoeningen die kunnen

predisponeren tot het optreden van priapisme (zoals sikkelcelanemie, multipel myeloom of leukemie).

Uit postmarketingervaring met sildenafil zijn lang aanhoudende erecties en priapisme gemeld.

Wanneer een erectie langer dan 4 uur aanhoudt, dient de patiënt onmiddellijk medische hulp in te

roepen. Als priapisme niet onmiddellijk wordt behandeld, kan dit leiden tot beschadiging van het

penisweefsel en permanent verlies van de potentie.

Gelijktijdig gebruik met andere PDE5-remmers of andere behandelingen voor erectiestoornissen

De veiligheid en werkzaamheid van sildenafil in combinatie met andere PDE5-remmers, of andere

geneesmiddelen ter behandeling van pulmonale arteriële hypertensie (PAH) die sildenafil bevatten

(REVATIO), of andere behandelingswijzen van erectiestoornissen zijn niet onderzocht. Daarom wordt

het gebruik van dergelijke combinaties afgeraden.

19

Effecten op het gezichtsvermogen

Voorvallen van visusstoornissen zijn spontaan gemeld in relatie met de inname van sildenafil en

andere PDE5-remmers (zie rubriek 4.8). Voorvallen van non-arteritic anterior ischaemic optic

neuropathy, een zeldzame aandoening, zijn spontaan en in een observationele studie gemeld in relatie

met de inname van sildenafil en andere PDE5-remmers (zie rubriek 4.8). Patiënten dient te worden

geadviseerd, om in geval van een plotselinge visusstoornis het gebruik van VIAGRA stop te zetten en

onmiddellijk een arts te raadplegen (zie rubriek 4.3).

Gelijktijdig gebruik met ritonavir

Gelijktijdige toediening van sildenafil met ritonavir wordt niet aangeraden (zie rubriek 4.5).

Gelijktijdig gebruik met alfablokkers

Voorzichtigheid is geboden wanneer sildenafil wordt toegediend aan patiënten die een alfablokker

gebruiken, aangezien de gelijktijdige toediening tot symptomatische hypotensie kan leiden bij enkele

individuen die hier gevoelig voor zijn (zie rubriek 4.5). De kans hierop is het grootst binnen 4 uur na

toediening van sildenafil. Om de kans op het ontwikkelen van orthostatische hypotensie te

minimaliseren, dienen patiënten hemodynamisch stabiel op alfablokkertherapie te zijn ingesteld

voordat wordt begonnen met de sildenafilbehandeling. Starten van de sildenafilbehandeling met een

dosering van 25 mg dient te worden overwogen (zie rubriek 4.2). Bovendien dienen artsen hun

patiënten te adviseren wat ze moeten doen wanneer er symptomen van orthostatische hypotensie

ontstaan.

Effect op bloeding

Onderzoek met menselijke bloedplaatjes toont aan dat sildenafil de anticoagulerende werking van

natriumnitroprusside in vitro versterkt. Er is geen informatie beschikbaar omtrent de veiligheid van

sildenafil voor patiënten met bloedingstoornissen of een actief peptisch ulcus. Daarom dient sildenafil

alleen te worden toegediend aan deze patiënten na zorgvuldige afweging van de voordelen en de

risico’s.

Vrouwen

VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.

4.5 Interacties met andere geneesmiddelen en andere vormen van interactie

Invloeden van andere geneesmiddelen op sildenafil

In-vitro-onderzoek

Sildenafil wordt hoofdzakelijk gemetaboliseerd via het cytochroom P450 (CYP) iso-enzym 3A4

(hoofdroute) en 2C9 (nevenroute). Om die reden kunnen remmers van deze iso-enzymen de klaring

van sildenafil verlagen en kunnen inductoren van deze iso-enzymen de klaring van sildenafil

verhogen.

In-vivo-onderzoek

Populatiefarmacokinetische analyse van de gegevens uit klinische studies gaf aan dat de

sildenafilklaring werd verlaagd bij een gelijktijdige toediening van CYP3A4-remmers (zoals

ketoconazol, erytromycine en cimetidine). Alhoewel er geen toename van ongewenste voorvallen in

deze patiënten werd gezien wanneer sildenafil tegelijkertijd met een CYP3A4-remmer werd

toegediend, dient een startdosis van 25 mg te worden overwogen.

Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer ritonavir, die een zeer sterke remmer is van

P450, bij een steady state (500 mg tweemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde

in een 300% (4-voudige) verhoging van de Cmax van sildenafil en een 1.000% (11-voudige) verhoging

20

van de AUC van de sildenafil-plasmaspiegels. Na 24 uur waren de plasmaspiegels van sildenafil nog

steeds ongeveer 200 ng/ml, vergeleken met ongeveer 5 ng/ml wanneer sildenafil alleen werd

toegediend. Dit is in overeenstemming met de uitgesproken effecten van ritonavir op een groot aantal

substraten van het cytochroom P450. Sildenafil had geen effect op de farmacokinetiek van ritonavir.

Gebaseerd op deze farmacokinetische resultaten wordt gelijktijdige toediening van sildenafil met

ritonavir niet aanbevolen (zie rubriek 4.4) en in geen geval mag de maximale dosis van sildenafil 25

mg per 48 uur overschrijden.

Gelijktijdige toediening van de HIV-proteaseremmer saquinavir, een CYP3A4-remmer, bij steady

state (1200 mg driemaal daags) met sildenafil (100 mg, enkele dosis) resulteerde in een 140% stijging

van de Cmax van sildenafil en een 210% stijging van de AUC van sildenafil. Sildenafil had geen effect

op de farmacokinetiek van saquinavir (zie rubriek 4.2). Van sterkere CYP3A4-remmers, zoals

ketoconazol en itraconazol zou een groter effect verwacht kunnen worden.

Wanneer een enkele 100 mg dosis sildenafil wordt toegediend met erytromycine, een matige

CYP3A4-remmer, bij steady state (500 mg tweemaal daags, gedurende 5 dagen), werd een stijging

van 182% gezien van de systemische sildenafil-blootstelling (AUC). In normale gezonde mannelijke

vrijwilligers was er geen bewijs voor een effect van azitromycine (500 mg per dag, gedurende 3

dagen) op de AUC, Cmax, tmax, eliminatiesnelheidsconstante of de afgeleide halfwaardetijd van

sildenafil of zijn belangrijkste circulerende metaboliet. Cimetidine (800 mg), een cytochroom P450-

remmer en een niet-specifieke CYP3A4-remmer, veroorzaakte een stijging van de sildenafilplasmaconcentraties

met 56%, wanneer het gelijktijdig met sildenafil (50 mg) werd toegediend aan

gezonde vrijwilligers.

Grapefruit(pompelmoes)sap is een zwakke remmer van het CYP3A4-metabolisme in de darmwand en

kan een lichte stijging van de sildenafil-plasmaspiegels veroorzaken.

Een enkelvoudige dosis antacidum (magnesiumhydroxide/aluminiumhydroxide) had geen invloed op

de biologische beschikbaarheid van sildenafil.

Alhoewel er niet voor alle geneesmiddelen specifieke interactiestudies zijn uitgevoerd, bleek uit

populatiefarmacokinetische analyses geen effect op de farmacokinetiek van sildenafil wanneer

gelijktijdige behandeling werd toegepast met middelen uit de groep van CYP2C9-remmers (zoals

tolbutamide, warfarine en fenytoïne), van CYP2D6-remmers (zoals selectieve serotonineheropnameremmers,

tricyclische antidepressiva), thiazide- en verwante diuretica, lis- en

kaliumsparende diuretica, angiotensine converterende enzymremmers, calciumblokkers, bètaadrenoreceptorantagonisten

of middelen die het CYP450-metabolisme induceren (zoals rifampicine,

barbituraten). In een studie bij gezonde mannelijke vrijwilligers resulteerde gelijktijdige toediening

van de endotheline antagonist bosentan (een inductor van CYP3A4 (matig), CYP2C9 en mogelijk

CYP2C19) bij steady state (125 mg tweemaal daags) met sildenafil bij steady state (80 mg driemaal

daags) in een daling van 62,6% en 55,4% van respectievelijk sildenafil AUC en Cmax. Om die reden

wordt verwacht dat gelijktijdige toediening van sterke CYP3A4-inductoren, zoals rifampine, zal leiden

tot grotere dalingen in de plasmaconcentraties van sildenafil.

Nicorandil is een hybride van een kaliumkanaalactivator en nitraat. Door de nitraatcomponent kan de

stof leiden tot een ernstige interactie met sildenafil.

Invloeden van sildenafil op andere geneesmiddelen

In-vitro-onderzoek

Sildenafil is een zwakke remmer van cytochroom P450 in de isovormen 1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1 en

3A4 (IC50 > 150 μM). Gezien de maximale plasmaconcentraties van sildenafil van ongeveer 1 μM na

inname van de aanbevolen dosis, is het onwaarschijnlijk dat VIAGRA de klaring zal veranderen van

substraten voor deze iso-enzymen.

Er zijn geen gegevens over de interactie van sildenafil met niet-specifieke fosfodiësteraseremmers,

zoals theofylline of dipyridamol.

21

In-vivo-onderzoek

In overeenstemming met het effect op het stikstofoxide/cGMP mechanisme (zie rubriek 5.1), gaf

sildenafil een potentiëring van de hypotensieve effecten van nitraten. Gelijktijdige toediening van

middelen die stikstofoxide afgeven of nitraten, in welke vorm dan ook, is daarom gecontra-indiceerd

(zie rubriek 4.3).

Riociguat

Preklinische studies toonden een additief systemisch bloeddrukverlagend effect aan als PDE5-

remmers werden gecombineerd met riociguat. In klinische studies bleek riociguat het

bloeddrukverlagend effect van PDE5-remmers te vergroten. Bij de bestudeerde populatie was er geen

bewijs van een gunstig klinisch effect van de combinatie. Gelijktijdig gebruik van riociguat met

PDE5-remmers, waaronder sildenafil, is gecontra-indiceerd (zie rubriek 4.3).

Gelijktijdige toediening van sildenafil aan patiënten die alfablokkertherapie krijgen, kan mogelijk

leiden tot symptomatische hypotensie bij enkele individuen die hier gevoelig voor zijn. De kans hierop

is het grootst binnen 4 uur na toediening van sildenafil (zie rubrieken 4.2 en 4.4). In drie specifieke

geneesmiddelinteractiestudies werden de alfablokker doxazosine (4 mg en 8 mg) en sildenafil (25 mg,

50 mg of 100 mg) gelijktijdig toegediend aan patiënten met benigne prostaathyperplasie (BPH) die

stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie. In deze studiepopulaties werden gemiddelde

additionele bloeddrukdalingen in liggende positie waargenomen van respectievelijk 7/7 mmHg,

9/5 mmHg and 8/4 mmHg en gemiddelde additionele bloeddrukdalingen in stand van respectievelijk

6/6 mmHg, 11/4 mmHg en 4/5 mmHg. Wanneer sildenafil en doxazosine gelijktijdig werden

toegediend aan patiënten die stabiel waren ingesteld op doxazosinetherapie, waren er zelden

meldingen van patiënten die symptomatische orthostatische hypotensie hadden ondervonden. Deze

meldingen omvatten duizeligheid en een licht gevoel in het hoofd, maar geen syncope.

Er werden geen significante interacties aangetoond wanneer sildenafil (50 mg) gelijktijdig werd

toegediend met tolbutamide (250 mg) of warfarine (40 mg), die beide worden gemetaboliseerd door

CYP2C9.

Sildenafil (50 mg) versterkte de toename van de bloedingstijd veroorzaakt door acetylsalicylzuur

(150 mg) niet.

Sildenafil (50 mg) versterkte het hypotensieve effect van alcohol bij gezonde vrijwilligers met een

gemiddelde maximum alcoholconcentratie in bloed van 80 mg/dl niet.

Samenvoegen van de gegevens betreffende de volgende klassen antihypertensiva: diuretica,

bètablokkers, ACE-remmers, angiotensine II antagonisten, antihypertensiva (vasodilatoire en centraal

werkende), adrenerge neuronblokkers, calciumantagonisten en alfa-adrenerge receptorblokkers gaf

geen verschil in het bijwerkingenprofiel van patiënten die sildenafil toegediend kregen in vergelijking

met patiënten behandeld met placebo. In een specifieke interactiestudie werd sildenafil (100 mg)

gelijktijdig met amlodipine toegediend aan hypertensiepatiënten. Er werd een additionele systolische

bloeddrukdaling waargenomen, in liggende positie, van 8 mmHg. De corresponderende additionele

diastolische bloeddrukdaling, gemeten in liggende positie, was 7 mmHg. Deze additionele

bloeddrukdalingen waren in dezelfde orde van grootte als die gezien na toediening van alleen

sildenafil aan gezonde vrijwilligers (zie rubriek 5.1).

Sildenafil (100 mg) had geen effect op de steady state-farmacokinetiek van de HIV-proteaseremmers

saquinavir en ritonavir, welke beide CYP3A4-substraten zijn.

Bij gezonde mannelijke vrijwilligers resulteerde sildenafil bij steady state (80 mg driemaal daags) in

een stijging van 49,8% van bosentan AUC en een stijging van 42% van bosentan Cmax (125 mg

tweemaal daags).

22

4.6 Vruchtbaarheid, zwangerschap en borstvoeding

VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.

Er zijn geen adequate en goed gecontroleerde onderzoeken verricht bij zwangere vrouwen of vrouwen

die borstvoeding geven.

Er zijn geen relevante bijwerkingen met betrekking tot de voortplanting gevonden in studies met ratten

en konijnen na orale toediening van sildenafil.

Er was geen effect op de spermamotiliteit en -morfologie na enkelvoudige orale doses van 100 mg

sildenafil bij gezonde vrijwilligers (zie rubriek 5.1).

4.7 Beïnvloeding van de rijvaardigheid en het vermogen om machines te bedienen

VIAGRA kan een geringe invloed hebben op de rijvaardigheid en op het vermogen om machines te

bedienen.

Daar duizeligheid en veranderingen van het gezichtsvermogen zijn gerapporteerd in het klinisch

onderzoek met sildenafil, dienen patiënten zich bewust te zijn van de manier waarop ze op VIAGRA

reageren, voordat zij gaan rijden of machines gaan bedienen.

4.8 Bijwerkingen

Samenvatting van het veiligheidsprofiel

Het veiligheidsprofiel van VIAGRA is gebaseerd op 9.570 patiënten in 74 dubbelblinde, placebogecontroleerde

klinische studies. De vaakst gerapporteerde bijwerkingen in klinische studies bij

patiënten die met sildenafil werden behandeld, waren hoofdpijn, blozen, dyspepsie, verstopte neus,

duizeligheid, misselijkheid, opvliegers, visusverstoring, cyanopsie en onscherp zien.

Bijwerkingen uit postmarketingsurveillance zijn tijdens een geschatte periode >10 jaar bijeengebracht.

Aangezien niet alle bijwerkingen aan vergunninghouder worden gemeld en worden opgenomen in de

veiligheidsdatabank, kunnen de frequenties van deze reacties niet betrouwbaar worden vastgesteld.

Lijst van bijwerkingen in tabelvorm

In onderstaande tabel zijn alle medisch belangrijke bijwerkingen, die optraden in klinische studies met

een incidentie groter dan bij placebo, gerangschikt naar systeem/orgaanklasse en frequentie (zeer vaak

(≥1/10), vaak (≥1/100, <1/10), soms (≥1/1.000, <1/100), zelden (≥1/10.000, <1/1.000)). Binnen iedere

frequentiegroep worden de bijwerkingen gerangschikt naar afnemende ernst.

23

Tabel 1: Medisch belangrijke bijwerkingen, gerapporteerd met een incidentie groter dan bij

placebo in gecontroleerde klinische studies, en medisch belangrijke bijwerkingen gerapporteerd

uit postmarketingsurveillance.

Systeem/Orgaanklasse Zeer vaak

(1/10)

Vaak (1/100,

<1/10)

Soms (1/1.000,

<1/100)

Zelden (1/10.000,

<1/1.000)

Infecties en parasitaire

aandoeningen

Rinitis

Immuunsysteemaandoeningen

Overgevoeligheid

Zenuwstelselaandoeningen

Hoofdpijn Duizeligheid Slaperigheid,

Hypo-esthesie

Cerebrovas-culair

accident,

Voorbijgaande

ischemische aanval,

Convulsie*,

Herhaald optreden

van convulsie*,

Syncope

Oogaandoeningen Afwijkingen in

het

kleurenzien**,

Visusverstoring,

Onscherp zien

Traanaandoeningen***,

Oogpijn,

Fotofobie,

Fotopsie,

Oculaire

hyperemie,

Visuele

helderheid,

Conjunctivitis

Non-arteritic

anterior ischaemic

optic neuropathy

(NAION)*,

Retinale bloedvatocclusie*,

Retinale

bloeding, Arteriosclerotische

retinopathie,

Retinale stoornis,

Glaucoom,

Gezichtsvelddefect,

Diplopie,

Verminderde

gezichts-scherpte,

Myopie,

Asthenopie,

Glasvochttroebeling,

Irisstoornis,

Mydriasis,

Halovisie,

Oogoedeem,

Oogzwelling,

Oogaan-doening,

Conjunctivale

hyperemie,

Oogirritatie,

Abnormaal gevoel

in oog, Ooglidoedeem,

Sclerale

verkleuring

Evenwichtsorgaan- en

ooraandoeningen

Vertigo,

Tinnitus

Doofheid

24

Systeem/Orgaanklasse Zeer vaak

(1/10)

Vaak (1/100,

<1/10)

Soms (1/1.000,

<1/100)

Zelden (1/10.000,

<1/1.000)

Hartaandoeningen Tachycardie,

Hartkloppingen

Plotselinge

hartdood*,

Myocard-infarct,

Ventriculaire

aritmie*, Atriumfibrilleren,

Instabiele angina

Bloedvataandoeningen Blozen,

Opvliegers

Hypertensie,

Hypotensie

Ademhalingsstelsel-,

borstkas- en

mediastinumaandoeningen

Verstopte neus Epistaxis,

Sinuscongestie

Dichtgeknepen

keel, Neusoedeem,

Droge neus

Maagdarmstelselaandoeningen

Misselijkheid,

Dyspepsie

Gastrooesofageale

refluxziekte,

Braken, Pijn in

de bovenbuik,

Droge mond

Orale hypo-esthesie

Huid- en

onderhuidaandoeningen

Uitslag Stevens-Johnson

syndroom (SJS)*,

Toxische

epidermale

necrolyse (TEN)*

Skeletspierstelsel- en

bindweefselaandoeningen

Myalgie, Pijn in

de extremiteiten

Nier- en

urinewegaandoeningen

Hematurie

Voortplantingsstelselen

borstaandoeningen

Penisbloeding,

Priapisme*,

Hemato-spermie,

Toegenomen

erectie

Algemene

aandoeningen en

toedieningsplaatsstoornissen

Pijn op de borst,

Vermoeidheid,

Warm hebben

Prikkel-baarheid

Onderzoeken Verhoogde

hartslag

*Alleen melding tijdens postmarketingsurveillance

** Afwijkingen in het kleurenzien: Chloropsie, Chromatopsie, Cyanopsie, Erytropsie en Xanthopsie

*** Traanaandoeningen: Droog oog, Lacrimale stoornis en Verhoogde tranenvloed

Melding van vermoedelijke bijwerkingen

Het is belangrijk om na toelating van het geneesmiddel vermoedelijke bijwerkingen te melden. Op

deze wijze kan de verhouding tussen voordelen en risico’s van het geneesmiddel voortdurend worden

gevolgd. Beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen

te melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V.

4.9 Overdosering

In onderzoeken bij vrijwilligers met eenmalige doseringen tot 800 mg waren de bijwerkingen

vergelijkbaar met die bij lagere doseringen, zij het ernstiger en met een toegenomen incidentie. Doses

25

van 200 mg gaven geen toename van de effectiviteit maar verhoogden de incidentie van bijwerkingen

(hoofdpijn, blozen, duizeligheid, dyspepsie, verstopte neus en veranderingen van het

gezichtsvermogen).

Bij overdosering moeten de noodzakelijke standaard ondersteunende maatregelen worden getroffen.

Nierdialyse zal de klaring van sildenafil waarschijnlijk niet kunnen versnellen, aangezien sildenafil

zich sterk bindt aan plasma-eiwitten en niet via de urine wordt geëlimineerd.

5. FARMACOLOGISCHE EIGENSCHAPPEN

5.1 Farmacodynamische eigenschappen

Farmacotherapeutische categorie: Urologica; Geneesmiddelen gebruikt bij erectiestoornissen, ATC

Code: G04B E03.

Werkingsmechanisme

Sildenafil is een orale therapie voor erectiestoornissen. In natuurlijke situaties, dat wil zeggen bij

seksuele prikkeling, herstelt het een verminderde erectiele functie door de bloedtoevoer naar de penis

te verhogen.

Het fysiologische mechanisme dat verantwoordelijk is voor de erectie van de penis, impliceert de

stikstofmonoxidevrijzetting (NO) in het corpus cavernosum tijdens seksuele stimulatie. Het

stikstofmonoxide activeert vervolgens het enzym guanylaatcyclase, wat resulteert in een verhoogde

productie van cyclisch guanosine monofosfaat (cGMP). Deze stof zorgt ervoor dat de gladde spieren

in het corpus cavernosum zich ontspannen, waardoor dit zich kan vullen met bloed.

Sildenafil is een krachtige en selectieve remmer van cGMP-specifieke fosfodiësterase van het type 5

(PDE5) in het corpus cavernosum, dat verantwoordelijk is voor de afbraak van cGMP. Sildenafil grijpt

perifeer aan bij het verkrijgen van een erectie. Sildenafil heeft geen direct relaxerend effect op

geïsoleerd humaan corpus cavernosum-weefsel, maar bevordert het relaxerende effect van NO op dit

weefsel aanzienlijk. Wanneer bij seksuele stimulatie de NO/cGMP-route wordt geactiveerd, leidt de

remming van PDE5 door sildenafil tot verhoogde cGMP-spiegels in het corpus cavernosum. Seksuele

stimulatie is daarom nodig om het farmacologische effect van sildenafil te bewerkstelligen.

Farmacodynamische effecten

In-vitro-onderzoek heeft aangetoond dat sildenafil selectief is voor PDE5, dat betrokken is bij het

erectieproces. Het effect op PDE5 is sterker dan op andere bekende fosfodiësterasen. Het is verder 10

keer selectiever voor PDE5 dan voor PDE6, betrokken bij de fototransductie in de retina. Bij

maximaal aanbevolen doses is de selectiviteit voor PDE5 80 maal groter dan voor PDE1, en meer dan

700 maal groter dan voor PDE2, 3, 4, 7, 8, 9, 10 en 11. Sildenafil is met name meer dan 4.000 maal

selectiever voor PDE5 dan voor PDE3, de cAMP-specifieke fosfodiësterase-isovorm die betrokken is

bij de regulering van de cardiale contractiliteit.

Klinische werkzaamheid en veiligheid

Twee klinische studies zijn specifiek ontworpen om de periode te bestuderen na dosering, gedurende

welke sildenafil een erectie kan veroorzaken in antwoord op seksuele stimulatie. In een penisplethysmografie

(RigiScan) studie met nuchtere patiënten die sildenafil toegediend kregen, was de tijd

tot aanvang van werking bij patiënten die een erectie kregen met een rigiditeit van 60% (voldoende

voor geslachtsgemeenschap) 25 minuten (bereik: 12-37 minuten). In een aparte RigiScan-studie was

sildenafil nog in staat een erectie te veroorzaken als reactie op seksuele stimulatie tot 4 à 5 uur na de

dosistoediening.

26

Sildenafil veroorzaakt milde en voorbijgaande verlaging van de bloeddruk; in de meerderheid van de

gevallen leidt dit niet tot klinische effecten.

De gemiddelde maximale afname in systolische bloeddruk, gemeten in liggende positie, na orale

inname van 100 mg sildenafil was 8,4 mmHg. De overeenkomende verandering in diastolische

bloeddruk was 5,5 mmHg, gemeten in liggende positie. Deze afname van de bloeddruk is consistent

met het vaatverwijdende effect van sildenafil, mogelijk veroorzaakt door toename van cGMP in het

gladde spierweefsel. Eenmalige orale doseringen tot 100 mg sildenafil lieten geen klinisch relevante

effecten op het ECG zien bij gezonde vrijwilligers.

In een studie naar de hemodynamische effecten van een eenmalige orale toediening van 100 mg

sildenafil bij 14 patiënten met ernstige coronaire hartziekten (>70% vernauwing van tenminste één

kransslagader) daalde de gemiddelde systolische en diastolische bloeddruk in rust respectievelijk met

7% en 6%, vergeleken met de basislijn. De gemiddelde pulmonale systolische bloeddruk daalde met

9%. Sildenafil had geen effect op het hartminuutvolume en verminderde de bloedstroom door de

vernauwde kransslagaders niet.

Een dubbelblind, placebogecontroleerd belastingsonderzoek beoordeelde 144 patiënten met

erectiestoornissen en chronische stabiele angina die regelmatig anti-angina-geneesmiddelen kregen

(behalve nitraten). De resultaten toonden geen klinisch relevante verschillen tussen sildenafil en

placebo wat betreft tijd tot beperking van de angina.

Milde veranderingen van voorbijgaande aard in kleurdiscriminatie (blauw/groen) zijn in sommige

gevallen gezien 1 uur na inname van een 100 mg dosis. Twee uur na inname waren deze effecten niet

meer meetbaar. Er werd hiervoor gebruik gemaakt van de Farnsworth-Munsell 100 kleurschakeringstest.

Het veronderstelde mechanisme voor deze verandering in kleurdiscriminatie is gerelateerd aan de

remming van PDE6, wat betrokken is bij de fototransductiecascade van de retina. Sildenafil heeft geen

effect op het gezichtsvermogen of contrastgevoeligheid. In een kleinschalige, placebogecontroleerde

studie bij patiënten met vastgestelde maculadegeneratie op jonge leeftijd (n=9), toonde sildenafil

(enkele dosis, 100 mg) geen significante verschillen in de uitgevoerde visuele testen (visuele scherpte,

macula-onderzoek, kleurdiscriminatie met gesimuleerd verkeerslicht, Humphrey perimeter en

fotostress).

Er was geen effect op de motiliteit of de morfologie van het sperma bij gezonde vrijwilligers na een

eenmalige orale dosis van 100 mg sildenafil (zie rubriek 4.6).

Meer informatie over klinisch onderzoek

In klinisch onderzoek is sildenafil toegediend aan meer dan 8000 patiënten in de leeftijd van 19 tot 87

jaar. De volgende patiëntengroepen waren vertegenwoordigd: ouderen (19,9%), patiënten met

hypertensie (30,9%), diabetes mellitus (20,3%), ischemische hartziekte (5,8%), hyperlipidemie

(19,8%), ruggenmergbeschadiging (0,6%), depressie (5,2%), transurethrale resectie van de prostaat

(3,7%), radicale prostatectomie (3,3%). De volgende groepen waren niet goed vertegenwoordigd of

uitgesloten van het klinisch onderzoek: patiënten die net een bekkenoperatie hadden ondergaan,

patiënten in de fase na radiotherapie, patiënten met ernstige nier- of leverfunctiestoornissen en

patiënten met bepaalde cardiovasculaire condities (zie rubriek 4.3).

In studies met vaste doses was het aantal patiënten dat een erectieverbetering tijdens de behandeling

meldde 62% (25 mg), 74% (50 mg) en 82% (100 mg), vergeleken met 25% in de placebogroep. In

gecontroleerd klinisch onderzoek was de incidentie van stopzetting van de behandeling met sildenafil

laag en vergelijkbaar met placebo.

Over alle studies genomen, was het percentage patiënten dat met sildenafil werd behandeld en

verbetering meldde als volgt: bij psychogene erectiestoornissen (84%), bij gemengde

erectiestoornissen (77%), bij organische erectiestoornissen (68%), bij ouderen (67%), bij diabetes

mellitus (59%), bij ischemische hartziekten (69%), bij hypertensie (68%), bij transurethrale resectie

van de prostaat (61%), bij radicale prostatectomie (43%), bij ruggenmergbeschadiging (83%), bij

depressie (75%). De veiligheid en effectiviteit van sildenafil bleven gehandhaafd gedurende het

langetermijnonderzoek.

27

Pediatrische patiënten

Het Europees Geneesmiddelenbureau heeft besloten af te zien van de verplichting voor de fabrikant

om de resultaten in te dienen van onderzoek met VIAGRA in alle subgroepen van pediatrische

patiënten met erectiestoornissen (zie rubriek 4.2 voor informatie over pediatrisch gebruik).

5.2 Farmacokinetische eigenschappen

Absorptie

Sildenafil wordt snel geabsorbeerd. Maximale plasmaconcentraties worden bereikt binnen 30 tot 120

minuten (mediaan: 60 minuten) na orale toediening in een nuchtere toestand. De gemiddelde absolute

biologische beschikbaarheid na orale toediening is 41% (bereik: 25-63%). Na orale inname van

sildenafil, binnen de aanbevolen doses (25-100 mg), nemen de AUC en de Cmax proportioneel toe met

de doses.

Wanneer filmomhulde tabletten worden ingenomen tijdens een maaltijd vermindert de

absorptiesnelheid van sildenafil met een gemiddelde vertraging van de tmax met 60 minuten en een

gemiddelde verlaging van de Cmax met 29%.

In een klinisch onderzoek bij 36 gezonde mannen van 45 jaar en ouder werd waargenomen dat 50 mg

orodispergeerbare tabletten, toegediend zonder water, bio-equivalent waren aan de 50 mg

filmomhulde tabletten. In hetzelfde onderzoek was de AUC onveranderd, maar de gemiddelde Cmax

was 14% lager wanneer 50 mg orodispergeerbare tabletten werden toegediend met water vergeleken

met een 50 mg filmomhulde tablet.

Wanneer orodispergeerbare tabletten worden ingenomen met een maaltijd met een hoog vetgehalte

wordt de absorptiesnelheid van sildenafil verminderd, wordt de mediane Tmax vertraagd met ongeveer

3,4 uur en worden de gemiddelde Cmax en AUC verminderd met respectievelijk ongeveer 59% en 12%,

vergeleken met toediening van orodispergeerbare tabletten op de nuchtere maag (zie rubriek 4.2).

Distributie

Het gemiddelde distributievolume tijdens steady-state (Vss) van sildenafil bedraagt 105 l, hetgeen de

verdeling over de weefsels aangeeft. Na een enkele orale toediening van 100 mg is de gemiddelde

maximale totale plasmaconcentratie van sildenafil ongeveer 440 ng/ml (variatiecoëfficiënt 40%). Daar

sildenafil (en zijn belangrijkste circulerende N-desmethylmetaboliet) voor 96% plasma-eiwitgebonden

is, resulteert dit in een gemiddelde maximale vrije sildenafil plasmaconcentratie van 18 ng/ml (38

nM). De eiwitbinding is onafhankelijk van de totale concentraties van het geneesmiddel.

Bij gezonde vrijwilligers die sildenafil (100 mg, enkele doses) kregen toegediend, is 90 minuten na

toediening minder dan 0,0002% (gemiddeld 188 ng) van de toegediende dosis aangetroffen in het

ejaculaat.

Biotransformatie

Sildenafil wordt voornamelijk gemetaboliseerd door de hepatische microsomale iso-enzymen

CYP3A4 (hoofdroute) en CYP2C9 (nevenroute). De belangrijkste circulerende metaboliet ontstaat

door N-demethylering van sildenafil. Het fosfodiësterase-selectiviteitsprofiel van deze metaboliet is

vergelijkbaar met dat van sildenafil en het heeft in vergelijking met de moederstof een in-vitrowerkzaamheid

voor PDE5 van ongeveer 50%. De plasmaconcentraties van deze metaboliet zijn

ongeveer 40% van de plasmasildenafilconcentraties. De N-desmethylmetaboliet wordt verder

gemetaboliseerd, met een eliminatiehalfwaardetijd van circa 4 uur.

Eliminatie

De totale lichaamsklaring van sildenafil is 41 l/u, met een eliminatiehalfwaardetijd van 3-5 uur.

28

Na orale of intraveneuze toediening wordt sildenafil voor het grootste deel als metaboliet in de faeces

uitgescheiden (ongeveer 80% van de oraal toegediende dosis) en in mindere mate via de urine

(ongeveer 13% van de oraal toegediende dosis).

Farmacokinetiek bij speciale patiëntencategorieën

Ouderen

Bij gezonde, oudere vrijwilligers (65 jaar en ouder) was sprake van een verlaagde klaring van

sildenafil, resulterend in ongeveer 90% hogere plasmaconcentraties van sildenafil en de actieve Ndesmethylmetaboliet

vergeleken met de concentraties die bij gezonde jongere vrijwilligers (18-45 jaar)

werden aangetroffen. Daar leeftijdsverschillen zich uiten in verschillen in plasma-eiwitbinding, neemt

de plasmaconcentratie van vrij sildenafil met ongeveer 40% toe.

Nierfunctiestoornissen

Bij vrijwilligers met een lichte tot matige nierfunctiestoornis (creatinineklaring = 30-80 ml/min)

veranderde de farmacokinetiek van sildenafil, na toediening van een enkelvoudige orale dosis van 50

mg niet. De gemiddelde AUC en Cmax van de N-desmethylmetaboliet nam toe tot 126% en 73%

respectievelijk, vergeleken met in leeftijd vergelijkbare vrijwilligers zonder nierfunctiestoornissen.

Door grote inter-individuele variabiliteit zijn deze verschillen echter niet statistisch significant. Bij

vrijwilligers met ernstige nierfunctiestoornissen (creatinineklaring < 30 ml/min) was er een verlaagde

klaring van sildenafil, wat leidde tot een gemiddelde verhoging van de AUC (100%) en de Cmax (88%)

vergeleken met vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder nierfunctiestoornis. Bovendien zijn de AUC

en de Cmax van de N-desmethylmetaboliet ook significant verhoogd met respectievelijk 200% en 79%.

Leverfunctiestoornissen

Bij vrijwilligers met milde tot matige levercirrose (Child-Pugh- A en B) was de klaring van sildenafil

verlaagd, wat leidde tot een verhoging van de AUC (84%) en de Cmax (47%) vergeleken met

vrijwilligers van dezelfde leeftijd zonder leverfunctiestoornis. De farmacokinetiek van sildenafil bij

patiënten met ernstige leverfunctiestoornissen is niet onderzocht.

5.3 Gegevens uit het preklinisch veiligheidsonderzoek

Niet-klinische gegevens uit conventionele studies ter bestudering van de farmacologische veiligheid,

toxiciteit bij herhaalde doseringen, genotoxiciteit, carcinogeniteit en toxiciteit bij reproductie en

ontwikkeling brachten geen speciale gevaren voor de mens aan het licht.

6. FARMACEUTISCHE GEGEVENS

6.1 Lijst van hulpstoffen

Microkristallijne cellulose

Silica, hydrofoob colloidaal

Croscarmellosenatrium

Magnesiumstearaat

Indigokarmijn aluminiumlak (E132)

Sucralose

Mannitol

Crospovidon

Polyvinylacetaat

Povidon

De smaakstoffen bevatten:

Maltodextrine

Dextrine

29

De natuurlijke smaakstoffen bevatten:

Maltodextrine

Glycerol (E422)

Propyleenglycol (E1520)

De citroensmaakstof bevat:

Maltodextrine

Alfa-tocoferol (E307)

6.2 Gevallen van onverenigbaarheid

Niet van toepassing.

6.3 Houdbaarheid

3 jaar.

6.4 Speciale voorzorgsmaatregelen bij bewaren

Voor dit geneesmiddel zijn er geen speciale bewaarcondities wat betreft de temperatuur.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.

6.5 Aard en inhoud van de verpakking

Aluminium blisters in doosjes van 2, 4, 8 of 12 tabletten.

Niet alle genoemde verpakkingsgrootten worden in de handel gebracht.

6.6 Speciale voorzorgsmaatregelen voor het verwijderen

Geen bijzondere vereisten.

7. HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

Pfizer Europe MA EEIG

Boulevard de la Plaine 17

1050 Brussel

België

8. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/98/077/020

EU/1/98/077/021

EU/1/98/077/022

EU/1/98/077/023

9. DATUM VAN EERSTE VERLENING VAN DE VERGUNNING/VERLENGING VAN

DE VERGUNNING

Datum van eerste verlening van de vergunning: 14 september 1998

Datum van laatste verlenging: 14 september 2008

30

10. DATUM VAN HERZIENING VAN DE TEKST

Gedetailleerde informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees

Geneesmiddelenbureau (http://www.ema.europa.eu).

31

BIJLAGE II

A. FABRIKANT(EN) VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE

B. VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN TEN AANZIEN VAN

LEVERING EN GEBRUIK

C. ANDERE VOORWAARDEN EN EISEN DIE DOOR DE HOUDER

VAN DE HANDELSVERGUNNING MOETEN WORDEN

NAGEKOMEN

D. VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT

EEN VEILIG EN DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET

GENEESMIDDEL

32

A. FABRIKANT(EN) VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE

Naam en adres van de fabrikant(en) verantwoordelijk voor vrijgifte

Fareva Amboise

Zone Industrielle

29 route des Industries

37530 Pocé-sur-Cisse

Frankrijk

B. VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN TEN AANZIEN VAN LEVERING EN

GEBRUIK

Aan medisch voorschrift onderworpen geneesmiddel.

C. ANDERE VOORWAARDEN EN EISEN DIE DOOR DE HOUDER VAN DE

HANDELSVERGUNNING MOETEN WORDEN NAGEKOMEN

Periodieke veiligheidsverslagen

De vereisten voor de indiening van periodieke veiligheidsverslagen worden vermeld in de lijst met

Europese referentie data (EURD-lijst), waarin voorzien wordt in artikel 107c, onder punt 7 van

Richtlijn 2001/83/EG en eventuele hierop volgende aanpassingen gepubliceerd op het Europese

webportaal voor geneesmiddelen.

D. VOORWAARDEN OF BEPERKINGEN MET BETREKKING TOT EEN VEILIG EN

DOELTREFFEND GEBRUIK VAN HET GENEESMIDDEL

Risk Management Plan (RMP)

De vergunninghouder voert de noodzakelijke onderzoeken en maatregelen uit ten behoeve van de

geneesmiddelenbewaking, zoals uitgewerkt in het overeengekomen RMP en weergegeven in module

1.8.2 van de handelsvergunning, en in eventuele daaropvolgende overeengekomen RMPaanpassingen.

Een aanpassing van het RMP wordt ingediend:

op verzoek van het Europees Geneesmiddelenbureau;

steeds wanneer het risicomanagementsysteem gewijzigd wordt, met name als gevolg van het

beschikbaar komen van nieuwe informatie die kan leiden tot een belangrijke wijziging van de

bestaande verhouding tussen de voordelen en risico’s of nadat een belangrijke mijlpaal (voor

geneesmiddelenbewaking of voor beperking van de risico’s tot een minimum) is bereikt.

33

BIJLAGE III

ETIKETTERING EN BIJSLUITER

34

A. ETIKETTERING

35

GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD

BUITENVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten

Sildenafil

2. GEHALTE AAN WERKZAME STOF(FEN)

Elke tablet bevat sildenafilcitraat overeenkomend met 25 mg sildenafil.

3. LIJST VAN HULPSTOFFEN

Bevat lactose.

Zie bijsluiter voor nadere informatie.

4. FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD

2 filmomhulde tabletten

4 filmomhulde tabletten

8 filmomhulde tabletten

12 filmomhulde tabletten

5. WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)

Lees voor het gebruik de bijsluiter.

Voor oraal gebruik.

6. EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET

ZICHT EN BEREIK VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

7. ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG

8. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

9. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING

Bewaren beneden 30°C.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.

36

10. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN

NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE

AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)

11. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE

HANDEL BRENGEN

Registratiehouder:

Pfizer Europe MA EEIG

Boulevard de la Plaine 17

1050 Brussel

België

12. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/98/077/013 (2 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/002 (4 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/003 (8 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/004 (12 filmomhulde tabletten)

13. BATCHNUMMER

Charge:

14. ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING

15. INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK

16. INFORMATIE IN BRAILLE

VIAGRA 25 mg

17. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – 2D MATRIXCODE

2D matrixcode met het unieke identificatiekenmerk.

18. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – VOOR MENSEN LEESBARE GEGEVENS

PC:

SN:

NN:

37

GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD

BUITENVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten

Sildenafil

2. GEHALTE AAN WERKZAME STOF(FEN)

Elke tablet bevat sildenafilcitraat overeenkomend met 50 mg sildenafil.

3. LIJST VAN HULPSTOFFEN

Bevat lactose.

Zie bijsluiter voor nadere informatie.

4. FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD

2 filmomhulde tabletten

4 filmomhulde tabletten

8 filmomhulde tabletten

12 filmomhulde tabletten

24 filmomhulde tabletten

5. WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)

Lees voor het gebruik de bijsluiter.

Voor oraal gebruik.

6. EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET

ZICHT EN BEREIK VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

7. ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG

8. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

9. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING

Bewaren beneden 30°C.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.

38

10. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN

NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE

AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)

11. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE

HANDEL BRENGEN

Registratiehouder:

Pfizer Europe MA EEIG

Boulevard de la Plaine 17

1050 Brussel

België

12. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/98/077/014 (2 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/006 (4 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/007 (8 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/008 (12 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/024 (24 filmomhulde tabletten)

13. BATCHNUMMER

Charge:

14. ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING

15. INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK

16. INFORMATIE IN BRAILLE

VIAGRA 50 mg

17. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – 2D MATRIXCODE

2D matrixcode met het unieke identificatiekenmerk.

18. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – VOOR MENSEN LEESBARE GEGEVENS

PC:

SN:

NN:

39

GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD

SECUNDAIRE, HITTEVERZEGELDE KAARTVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten

Sildenafil

2. GEHALTE AAN WERKZAME STOF(FEN)

Elke tablet bevat sildenafilcitraat overeenkomend met 50 mg sildenafil.

3. LIJST VAN HULPSTOFFEN

Bevat lactose.

Zie bijsluiter voor nadere informatie.

4. FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD

2 filmomhulde tabletten

4 filmomhulde tabletten

8 filmomhulde tabletten

12 filmomhulde tabletten

5. WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)

Lees voor het gebruik de bijsluiter.

Voor oraal gebruik.

6. EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET

ZICHT EN BEREIK VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

7. ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG

8. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

9. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING

Bewaren beneden 30°C.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.

40

10. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN

NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE

AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)

11. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE

HANDEL BRENGEN

Registratiehouder:

Pfizer Europe MA EEIG

Boulevard de la Plaine 17

1050 Brussel

België

12. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/98/077/016 (2 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/017 (4 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/018 (8 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/019 (12 filmomhulde tabletten)

13. BATCHNUMMER

Charge:

14. ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING

15. INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK

16. INFORMATIE IN BRAILLE

VIAGRA 50 mg

17. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – 2D MATRIXCODE

2D matrixcode met het unieke identificatiekenmerk.

18. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – VOOR MENSEN LEESBARE GEGEVENS

PC:

SN:

NN:

41

GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD

BUITENVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten

Sildenafil

2. GEHALTE AAN WERKZAME STOF(FEN)

Elke tablet bevat sildenafilcitraat overeenkomend met 100 mg sildenafil.

3. LIJST VAN HULPSTOFFEN

Bevat lactose.

Zie bijsluiter voor nadere informatie.

4. FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD

2 filmomhulde tabletten

4 filmomhulde tabletten

8 filmomhulde tabletten

12 filmomhulde tabletten

24 filmomhulde tabletten

5. WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)

Lees voor het gebruik de bijsluiter.

Voor oraal gebruik.

6. EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET

ZICHT EN BEREIK VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

7. ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG

8. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

9. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING

Bewaren beneden 30°C.

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.

42

10. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN

NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE

AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)

11. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE

HANDEL BRENGEN

Registratiehouder:

Pfizer Europe MA EEIG

Boulevard de la Plaine 17

1050 Brussel

België

12. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/98/077/015 (2 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/010 (4 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/011 (8 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/012 (12 filmomhulde tabletten)

EU/1/98/077/025 (24 filmomhulde tabletten)

13. BATCHNUMMER

Charge:

14. ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING

15. INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK

16. INFORMATIE IN BRAILLE

VIAGRA 100 mg

17. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – 2D MATRIXCODE

2D matrixcode met het unieke identificatiekenmerk.

18. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – VOOR MENSEN LEESBARE GEGEVENS

PC:

SN:

NN:

43

GEGEVENS DIE OP DE BUITENVERPAKKING MOETEN WORDEN VERMELD

BUITENVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 50 mg smelttabletten

Sildenafil

2. GEHALTE AAN WERKZAME STOF(FEN)

Elke tablet bevat sildenafilcitraat overeenkomend met 50 mg sildenafil.

3. LIJST VAN HULPSTOFFEN

4. FARMACEUTISCHE VORM EN INHOUD

2 smelttabletten

4 smelttabletten

8 smelttabletten

12 smelttabletten

5. WIJZE VAN GEBRUIK EN TOEDIENINGSWEG(EN)

In de mond oplossen.

Het wordt aanbevolen de tablet op de nuchtere maag in te nemen.

Lees voor het gebruik de bijsluiter.

Voor oraal gebruik.

6. EEN SPECIALE WAARSCHUWING DAT HET GENEESMIDDEL BUITEN HET

ZICHT EN BEREIK VAN KINDEREN DIENT TE WORDEN GEHOUDEN

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

7. ANDERE SPECIALE WAARSCHUWING(EN), INDIEN NODIG

8. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP

9. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE BEWARING

Bewaren in de oorspronkelijke verpakking ter bescherming tegen vocht.

44

10. BIJZONDERE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR HET VERWIJDEREN VAN

NIET-GEBRUIKTE GENEESMIDDELEN OF DAARVAN AFGELEIDE

AFVALSTOFFEN (INDIEN VAN TOEPASSING)

11. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE

HANDEL BRENGEN

Registratiehouder:

Pfizer Europe MA EEIG

Boulevard de la Plaine 17

1050 Brussel

België

12. NUMMER(S) VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN

EU/1/98/077/020 (2 smelttabletten)

EU/1/98/077/021 (4 smelttabletten)

EU/1/98/077/022 (8 smelttabletten)

EU/1/98/077/023 (12 smelttabletten)

13. BATCHNUMMER

Charge

14. ALGEMENE INDELING VOOR DE AFLEVERING

15. INSTRUCTIES VOOR GEBRUIK

16. INFORMATIE IN BRAILLE

VIAGRA 50 mg smelttabletten

17. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – 2D MATRIXCODE

2D matrixcode met het unieke identificatiekenmerk.

18. UNIEK IDENTIFICATIEKENMERK – VOOR MENSEN LEESBARE GEGEVENS

PC:

SN:

NN:

45

GEGEVENS DIE IN IEDER GEVAL OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN

WORDEN VERMELD

BLISTERVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 25 mg tabletten

Sildenafil

2. NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL

BRENGEN

Pfizer

3. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

4. BATCHNUMMER

Charge:

5. OVERIGE

46

GEGEVENS DIE IN IEDER GEVAL OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN

WORDEN VERMELD

BLISTERVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 50 mg tabletten

Sildenafil

2. NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL

BRENGEN

Pfizer

3. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

4. BATCHNUMMER

Charge:

5. OVERIGE

47

GEGEVENS DIE IN IEDER GEVAL OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN

WORDEN VERMELD

BLISTERVERPAKKING

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 100 mg tabletten

Sildenafil

2. NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL

BRENGEN

Pfizer

3. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

4. BATCHNUMMER

Charge:

5. OVERIGE

48

GEGEVENS DIE IN IEDER GEVAL OP BLISTERVERPAKKINGEN OF STRIPS MOETEN

WORDEN VERMELD

BLISTER

1. NAAM VAN HET GENEESMIDDEL

VIAGRA 50 mg smelttabletten

Sildenafil

2. NAAM VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL

BRENGEN

Pfizer

3. UITERSTE GEBRUIKSDATUM

EXP:

4. BATCHNUMMER

Charge:

5. OVERIGE

49

B. BIJSLUITER

50

Bijsluiter: informatie voor de patiënt

VIAGRA 25 mg filmomhulde tabletten

Sildenafil

Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

informatie in voor u.

Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem later weer nodig.

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen, want het is alleen aan u voorgeschreven. Het kan

schadelijk zijn voor anderen, ook al hebben zij dezelfde klachten als u.

Krijgt u last van een van de bijwerkingen die in rubriek 4 staan? Of krijgt u een bijwerking die

niet in deze bijsluiter staat? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Inhoud van deze bijsluiter

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

3. Hoe gebruikt u dit middel?

4. Mogelijke bijwerkingen

5. Hoe bewaart u dit middel?

6. Inhoud van de verpakking en overige informatie

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

VIAGRA bevat de werkzame stof sildenafil die behoort tot de groep medicijnen onder de naam

“fosfodiësterase-type 5 (PDE5)-remmers”. Het middel ontspant de bloedvaten in de penis, waardoor er

bloed in de penis kan stromen tijdens seksuele opwinding. U zult met VIAGRA alleen een erectie

krijgen wanneer u seksueel geprikkeld wordt.

VIAGRA wordt gebruikt voor de behandeling van volwassen mannen met erectiestoornissen, soms

ook wel impotentie genoemd. Dat is wanneer een man onvoldoende een erectie kan krijgen of in stand

kan houden voor seksuele activiteit.

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

U bent allergisch voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in

rubriek 6.

Als u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten”worden genoemd, omdat deze combinatie kan

leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk. Vertel uw arts dat u deze geneesmiddelen

gebruikt die vaak ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”) worden gegeven.

Wanneer u dit niet zeker weet, vraag het dan aan uw arts of apotheker.

Als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“poppers”),

omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk.

U gebruikt riociguat. Dit geneesmiddel wordt gebruikt om pulmonale arteriële hypertensie (dit

is hoge bloeddruk in de longen) en chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie (dit is

hoge bloeddruk in de longen als gevolg van bloedstolsels) te behandelen. PDE5-remmers, zoals

VIAGRA, bleken het bloeddrukverlagend effect van dit geneesmiddel te verhogen. Als u

riociguat gebruikt of hier niet zeker van bent, neem dan contact op met uw arts.

51

Als u een ernstig hartprobleem of leverprobleem hebt.

Als u recent een beroerte of een hartaanval hebt gehad of wanneer u een lage bloeddruk hebt.

Als u een bepaalde, zeldzame erfelijke oogafwijking hebt (zoals retinitis pigmentosa).

Als u ooit verlies van het gezichtsvermogen hebt gehad vanwege non-arteritic anterior

ischaemic optic neuropathy (NAION).

Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?

Neem contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige voordat u dit middel gebruikt.

als u sikkelcelanemie (een afwijking van de rode bloedcellen), leukemie (bloedcelkanker) of

multipel myeloom (beenmergkanker) hebt.

als u een misvorming van uw penis hebt of de ziekte van Peyronie.

als u hartproblemen hebt. Uw arts dient zorgvuldig te controleren of uw hart de extra belasting

van seksuele activiteit aankan.

als u een maagzweer hebt, of een bloedingstoornis (zoals hemofilie).

als u plotseling een vermindering of verlies van het gezichtsvermogen ervaart, stop dan met de

inname van VIAGRA en neem direct contact op met uw arts.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met andere orale of lokale behandelingen tegen

erectiestoornissen.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met geneesmiddelen ter behandeling van pulmonale

arteriële hypertensie (PAH) die sildenafil bevatten of in combinatie met andere PDE5-remmers.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u geen erectiestoornissen hebt.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u een vrouw bent.

Speciale voorzorgen voor patiënten met nier- of leverproblemen

U dient uw arts te vertellen of u nier- of leverproblemen hebt. Uw arts kan besluiten om u een lagere

dosis voor te schrijven.

Kinderen en jongeren tot 18 jaar

VIAGRA dient niet te worden gegeven aan personen onder de 18 jaar.

Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?

Gebruikt u naast VIAGRA nog andere geneesmiddelen, heeft u dat kort geleden gedaan of bestaat de

mogelijkheid dat u in de nabije toekomst andere geneesmiddelen gaat gebruiken? Vertel dat dan uw

arts of apotheker.

VIAGRA tabletten kunnen de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden, in het bijzonder

geneesmiddelen die worden gebruikt tegen “pijn op de borst”. Bij een medisch noodgeval dient u uw

arts, apotheker of verpleegkundige te vertellen dat u VIAGRA gebruikt hebt en wanneer u dat deed.

Gebruik VIAGRA niet in combinatie met andere geneesmiddelen, tenzij uw arts heeft aangegeven dat

dit kan.

52

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten” worden

genoemd, omdat de combinatie van deze geneesmiddelen tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk

kan leiden. Vertel uw arts, apotheker of verpleegkundige altijd dat u dit soort geneesmiddelen gebruikt

die vaak worden gebruikt ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”).

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven,

zoals amylnitriet (“poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling

van uw bloeddruk.

Gebruikt u al riociguat? Vertel dat dan uw arts of apotheker.

Wanneer u geneesmiddelen gebruikt die bekend staan als proteaseremmers, zoals voor de behandeling

van HIV, kan uw dokter u laten beginnen met de laagste dosis VIAGRA (25 mg).

Sommige patiënten die alfablokkertherapie krijgen voor de behandeling van hoge bloeddruk of

prostaatvergroting kunnen mogelijk duizelig of licht in het hoofd worden, wat kan worden veroorzaakt

door lage bloeddruk bij snel rechtop gaan zitten of gaan staan. Bepaalde patiënten hebben deze

symptomen ondervonden bij gelijktijdig gebruik van VIAGRA met alfablokkers. De kans hierop is het

grootst binnen 4 uur na inname van VIAGRA. Om de kans dat deze symptomen zich kunnen voordoen

te verkleinen, dient uw dagelijkse dosis alfablokker constant te zijn voordat u met het gebruik van

VIAGRA begint. Mogelijk zal uw arts u een lagere startdosering (25 mg) VIAGRA voorschrijven.

Waarop moet u letten met eten, drinken en alcohol?

VIAGRA kan met of zonder voedsel worden ingenomen. U kunt echter ondervinden dat het iets langer

kan duren voordat VIAGRA gaat werken indien u het inneemt met een stevige maaltijd.

Het drinken van alcohol kan tijdelijk uw vermogen om een erectie te krijgen verminderen. Om

maximaal effect van uw geneesmiddel te verkrijgen, wordt u aangeraden geen overvloedige

hoeveelheden alcohol te drinken voordat u VIAGRA inneemt.

Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid

VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.

Rijvaardigheid en het gebruik van machines

VIAGRA kan duizeligheid veroorzaken en kan uw gezichtsvermogen beïnvloeden. U dient zich ervan

bewust te zijn hoe u op VIAGRA reageert voordat u gaat rijden of een machine gaat gebruiken.

VIAGRA bevat lactose

Als uw arts u heeft verteld dat u bepaalde suikers, zoals lactose, niet verdraagt, neem dan contact op

met uw arts voordat u VIAGRA inneemt.

3. Hoe gebruikt u dit middel?

Gebruik dit geneesmiddel altijd precies zoals uw arts of apotheker u dat heeft verteld. Twijfelt u over

het juiste gebruik? Neem dan contact op met uw arts of apotheker. De aanbevolen startdosering is 50

mg.

U dient niet vaker dan eenmaal per dag VIAGRA in te nemen.

Gebruik VIAGRA filmomhulde tabletten niet in combinatie met VIAGRA smelttabletten.

53

U neemt VIAGRA in ongeveer één uur voordat u van plan bent seks te hebben. Slik het tablet in zijn

geheel door met een glas water.

Als u het gevoel heeft dat de werking van VIAGRA te sterk of te zwak is, licht dan uw arts of

apotheker in.

VIAGRA helpt u alleen een erectie te krijgen wanneer u seksueel opgewonden wordt. De tijd totdat

VIAGRA gaat werken verschilt per persoon, maar gewoonlijk duurt dit een half uur tot een uur. Het

kan langer duren voordat VIAGRA begint te werken wanneer u een zware maaltijd heeft genuttigd.

Wanneer VIAGRA u niet helpt om een erectie te krijgen of als de erectie niet lang genoeg aanhoudt

om de geslachtsgemeenschap te voltooien, dient u dit aan uw arts te vertellen.

Heeft u te veel van dit middel ingenomen?

U kunt een toename ervaren van bijwerkingen en de ernst daarvan. Doseringen boven 100 mg geven

geen toename van de werking.

U dient niet meer tabletten in te nemen dan uw arts u heeft gezegd.

Neem contact op met uw arts als u meer tabletten heeft ingenomen dan voorgeschreven.

Heeft u nog andere vragen over het gebruik van dit geneesmiddel? Neem dan contact op met uw arts,

apotheker of verpleegkundige.

4. Mogelijke bijwerkingen

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben, al krijgt niet iedereen

daarmee te maken. De bijwerkingen die gemeld zijn in samenhang met het gebruik van VIAGRA zijn

meestal licht tot matig ernstig en van korte duur.

Als u een van de volgende ernstige bijwerkingen ervaart, moet u stoppen met het gebruik van

VIAGRA en onmiddellijk medische hulp inroepen:

Een allergische reactie – dit gebeurt soms (kan bij maximaal 1 op de 100 mensen optreden)

Symptomen omvatten plotselinge piepende ademhaling, ademhalingsproblemen of duizeligheid,

zwelling van de oogleden, het gelaat, de lippen of de keel.

Pijn op de borst – dit gebeurt soms

Als dit gebeurt tijdens of volgend op seksuele gemeenschap:

– Kom in een half-zittende positie en probeer te ontspannen

Gebruik geen nitraten tegen uw pijn op de borst

Langdurige en soms pijnlijke erecties – dit gebeurt zelden (kan bij maximaal 1 op de 1.000

mensen optreden)

Indien u een erectie krijgt die langer dan 4 uur aanhoudt, dient u onmiddellijk contact op te

nemen met uw arts.

Plotselinge vermindering of verlies van het gezichtsvermogen – dit gebeurt zelden

Ernstige huidreacties – dit gebeurt zelden

Symptomen kunnen zijn ernstige loslating en zwelling van de huid, blaarvorming in de mond,

op de geslachtsorganen en rond de ogen, koorts.

Epileptische aanvallen of toevallen – dit gebeurt zelden

54

Andere bijwerkingen:

Zeer vaak (kan bij meer dan 1 op de 10 mensen optreden): hoofdpijn.

Vaak (kunnen bij maximaal 1 op de 10 mensen optreden): misselijkheid, blozen, opvliegers

(symptomen omvatten plotseling warm gevoel in het bovenlichaam), een ontregelde spijsvertering,

afwijkingen in het kleurenzien, onscherp zien, verstoring van het zicht, een verstopte neus en

duizeligheid.

Soms (kunnen bij maximaal 1 op de 100 mensen optreden): braken, huiduitslag, oogirritatie,

bloeddoorlopen ogen/rode ogen, oogpijn, lichtflitsen zien, visuele helderheid, gevoeligheid voor licht,

waterige ogen, bonzende hartslag, snelle hartslag, hoge bloeddruk, lage bloeddruk, spierpijn, slaperig

voelen, verminderde tast, draaierigheid, oorsuizen, droge mond, verstopte of vernauwde neusbijholten,

ontsteking van het neusslijmvlies (symptomen omvatten loopneus, niezen en verstopte neus), pijn in

de bovenbuik, gastro-oesofageale refluxziekte (symptomen omvatten brandend maagzuur),

aanwezigheid van bloed in urine, pijn in de armen of benen, bloedneus, het warm hebben en zich moe

voelen.

Zelden (kunnen bij maximaal 1 op de 1000 mensen optreden): flauwvallen, beroerte, hartaanval,

onregelmatige hartslag, tijdelijk verminderde bloedtoevoer naar delen van de hersenen, gevoel van

dichtzittende keel, ongevoelige mond, bloeding achterin het oog, dubbelzien, verminderde

gezichtsscherpte, abnormaal gevoel in oog, zwelling van het oog of ooglid, kleine deeltjes of vlekken

in het zichtveld, het zien van kringen rond lichten, verwijding van de pupil van het oog, verkleuring

van het oogwit, bloedende penis, aanwezigheid van bloed in sperma, droge neus, zwelling binnenin de

neus, prikkelbaar zijn en plotselinge vermindering of verlies van gehoor.

Ervaringen na het op de markt brengen, omvatten zelden gerapporteerde gevallen van instabiele

angina (een hartaandoening) en plotselinge dood. Daarbij wordt opgemerkt dat de meeste van de

mannen, maar niet alle, die deze bijwerkingen hebben ervaren, reeds eerder hartproblemen hadden,

voordat ze dit geneesmiddel innamen. Het is onmogelijk na te gaan of er een rechtstreeks verband

bestond tussen deze voorvallen en het gebruik van VIAGRA.

Het melden van bijwerkingen

Krijgt u last van bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige. Dit

geldt ook voor mogelijke bijwerkingen die niet in deze bijsluiter staan. U kunt bijwerkingen ook

rechtstreeks melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V. Door bijwerkingen

te melden, kunt u ons helpen meer informatie te verkrijgen over de veiligheid van dit geneesmiddel.

5. Hoe bewaart u dit middel?

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

Bewaren beneden 30°C.

Gebruik dit geneesmiddel niet meer na de uiterste houdbaarheidsdatum. Die is te vinden op de doos en

op de blisterverpakking na “EXP”. Daar staat een maand en een jaar. De laatste dag van die maand is

de uiterste houdbaarheidsdatum.

In de oorspronkelijke verpakking bewaren ter bescherming tegen vocht.

Spoel geneesmiddelen niet door de gootsteen of de WC en gooi ze niet in de vuilnisbak. Vraag uw

apotheker wat u met geneesmiddelen moet doen die u niet meer gebruikt. Ze worden dan op een

verantwoorde manier vernietigd en komen niet in het milieu terecht.

55

6. Inhoud van de verpakking en overige informatie

Welke stoffen zitten er in dit middel?

– De werkzame stof in dit middel is sildenafil. Iedere tablet bevat 25 mg sildenafil (als het

citraatzout).

– De andere stoffen in dit middel zijn:

– Tabletkern: microkristallijne cellulose, watervrij calciumwaterstoffosfaat,

natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.

– Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose monohydraat, triacetine,

indigokarmijn aluminiumlak (E132).

Hoe ziet VIAGRA eruit en hoeveel zit er in een verpakking?

VIAGRA filmomhulde tabletten zijn blauw en hebben een afgeronde diamantvorm. Ze zijn aan de ene

zijde met “PFIZER” gemerkt en aan de andere met “VGR 25”. De tabletten zijn verkrijgbaar in

blisterverpakkingen met 2, 4, 8 of 12 tabletten. Sommige verpakkingen zijn mogelijk in uw land niet

beschikbaar.

Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant

De registratiehouder van VIAGRA is Pfizer Europe MA EEIG, Boulevard de la Plaine 17,

1050 Brussel, België.

De fabrikant van VIAGRA is Fareva Amboise, Zone Industrielle, 29 route des Industries, 37530 Pocésur-

Cisse, Frankrijk.

Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale

vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:

België /Belgique / Belgien

Pfizer S.A./ N.V.

Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11

Luxembourg/Luxemburg

Pfizer S.A.

Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11

България

Пфайзер Люксембург САРЛ, Клон България

Тел.: +359 2 970 4333

Magyarország

Pfizer Kft.

Tel.: + 36 1 488 37 00

Česká republika

Pfizer s.r.o.

Tel: +420-283-004-111

Malta

Vivian Corporation Ltd.

Tel: +356 21344610

Danmark

Pfizer ApS

Tlf: +45 44 20 11 00

Nederland

Pfizer bv

Tel: +31 (0)10 406 43 01

Deutschland

Pfizer OFG Germany GmbH

Tel: +49 (0)800 5500634

Norge

Pfizer AS

Tlf: +47 67 52 61 00

Eesti

Pfizer Luxembourg SARL Eesti filiaal

Tel: +372 666 7500

Österreich

Pfizer Corporation Austria Ges.m.b.H.

Tel: +43 (0)1 521 15-0

Ελλάδα

UPJOHN HELLAS ΕΠΕ

Τηλ.: +30 2100 100 002

Polska

Pfizer Polska Sp. z o.o.,

Tel.: +48 22 335 61 00

56

España

Pfizer GEP, S.L.

Tel: +34 91 490 99 00

Portugal

Laboratórios Pfizer, Lda.

Tel: +351 21 423 5500

France

Pfizer PFE France

Tél: +33 (0)1 58 07 34 40

România

Pfizer România S.R.L.

Tel: +40 (0)21 207 28 00

Hrvatska

Pfizer Croatia d.o.o.

Tel: + 385 1 3908 777

Slovenija

Pfizer Luxembourg SARL, Pfizer, podružnica za

svetovanje s področja farmacevtske dejavnosti,

Ljubljana

Tel: + 386(0)152 11 400

Ireland

Pfizer Healthcare Ireland

Tel: 1800 633 363 (toll free)

Tel: +44 (0)1304 616161

Slovenská republika

Pfizer Luxembourg SARL, organizačná zložka

Tel: +421–2–3355 5500

Ísland

Icepharma hf.

Sími: + 354 540 8000

Suomi/Finland

Pfizer Oy

Puh/Tel: +358(0)9 43 00 40

Italia

Pfizer Established Medicine Italy S.r.l.

Tel: +39 06 33 18 21

Sverige

Pfizer AB

Tel: +46 (0)8 550 520 00

Κύπρος

PFIZER ΕΛΛΑΣ Α.Ε. (CYPRUS BRANCH),

Τηλ: +357 22 817690

United Kingdom

Pfizer Limited

Tel: +44 (0)1304 616161

Latvija

Pfizer Luxembourg SARL filiāle Latvijā

Tel: +371 670 35 775

Lietuva

Pfizer Luxembourg SARL, filialas Lietuvoje

Tel. +3705 2514000

Deze bijsluiter is voor het laatst goedgekeurd in {MM/JJJJ}.

Andere informatiebronnen

Meer informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees

Geneesmiddelenbureau (http://www.ema.europa.eu).

57

Bijsluiter: informatie voor de patiënt

VIAGRA 50 mg filmomhulde tabletten

Sildenafil

Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

informatie in voor u.

Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem later weer nodig.

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen, want het is alleen aan u voorgeschreven. Het kan

schadelijk zijn voor anderen, ook al hebben zij dezelfde klachten als u.

Krijgt u last van een van de bijwerkingen die in rubriek 4 staan? Of krijgt u een bijwerking die

niet in deze bijsluiter staat? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Inhoud van deze bijsluiter

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

3. Hoe gebruikt u dit middel?

4. Mogelijke bijwerkingen

5. Hoe bewaart u dit middel?

6. Inhoud van de verpakking en overige informatie

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

VIAGRA bevat de werkzame stof sildenafil die behoort tot de groep medicijnen onder de naam

“fosfodiësterase-type 5 (PDE5)-remmers”. Het middel ontspant de bloedvaten in de penis, waardoor er

bloed in de penis kan stromen tijdens seksuele opwinding. U zult met VIAGRA alleen een erectie

krijgen wanneer u seksueel geprikkeld wordt.

VIAGRA wordt gebruikt voor de behandeling van volwassen mannen met erectiestoornissen, soms

ook wel impotentie genoemd. Dat is wanneer een man onvoldoende een erectie kan krijgen of in stand

kan houden voor seksuele activiteit.

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

U bent allergisch voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in

rubriek 6.

Als u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten”worden genoemd, omdat deze combinatie kan

leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk. Vertel uw arts dat u deze geneesmiddelen

gebruikt die vaak ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”) worden gegeven.

Wanneer u dit niet zeker weet, vraag het dan aan uw arts of apotheker.

Als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“poppers”),

omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk.

U gebruikt riociguat. Dit geneesmiddel wordt gebruikt om pulmonale arteriële hypertensie (dit

is hoge bloeddruk in de longen) en chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie (dit is

hoge bloeddruk in de longen als gevolg van bloedstolsels) te behandelen. PDE5-remmers, zoals

VIAGRA, bleken het bloeddrukverlagend effect van dit geneesmiddel te verhogen. Als u

riociguat gebruikt of hier niet zeker van bent, neem dan contact op met uw arts.

58

Als u een ernstig hartprobleem of leverprobleem hebt.

Als u recent een beroerte of een hartaanval hebt gehad of wanneer u een lage bloeddruk hebt.

Als u een bepaalde, zeldzame erfelijke oogafwijking hebt (zoals retinitis pigmentosa).

Als u ooit verlies van het gezichtsvermogen hebt gehad vanwege non-arteritic anterior

ischaemic optic neuropathy (NAION).

Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?

Neem contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige voordat u dit middel gebruikt.

als u sikkelcelanemie (een afwijking van de rode bloedcellen), leukemie (bloedcelkanker) of

multipel myeloom (beenmergkanker) hebt.

als u een misvorming van uw penis hebt of de ziekte van Peyronie.

als u hartproblemen hebt. Uw arts dient zorgvuldig te controleren of uw hart de extra belasting

van seksuele activiteit aankan.

als u een maagzweer hebt, of een bloedingstoornis (zoals hemofilie).

als u plotseling een vermindering of verlies van het gezichtsvermogen ervaart, stop dan met de

inname van VIAGRA en neem direct contact op met uw arts.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met andere orale of lokale behandelingen tegen

erectiestoornissen.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met geneesmiddelen ter behandeling van pulmonale

arteriële hypertensie (PAH) die sildenafil bevatten of in combinatie met andere PDE5-remmers.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u geen erectiestoornissen hebt.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u een vrouw bent.

Speciale voorzorgen voor patiënten met nier- of leverproblemen

U dient uw arts te vertellen of u nier- of leverproblemen hebt. Uw arts kan besluiten om u een lagere

dosis voor te schrijven.

Kinderen en jongeren tot 18 jaar

VIAGRA dient niet te worden gegeven aan personen onder de 18 jaar.

Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?

Gebruikt u naast VIAGRA nog andere geneesmiddelen, heeft u dat kort geleden gedaan of bestaat de

mogelijkheid dat u in de nabije toekomst andere geneesmiddelen gaat gebruiken? Vertel dat dan uw

arts of apotheker.

VIAGRA tabletten kunnen de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden, in het bijzonder

geneesmiddelen die worden gebruikt tegen “pijn op de borst”. Bij een medisch noodgeval dient u uw

arts, apotheker of verpleegkundige te vertellen dat u VIAGRA gebruikt hebt en wanneer u dat deed.

Gebruik VIAGRA niet in combinatie met andere geneesmiddelen, tenzij uw arts heeft aangegeven dat

dit kan.

59

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten” worden

genoemd, omdat de combinatie van deze geneesmiddelen tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk

kan leiden. Vertel uw arts, apotheker of verpleegkundige altijd dat u dit soort geneesmiddelen gebruikt

die vaak worden gebruikt ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”).

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven,

zoals amylnitriet (“poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling

van uw bloeddruk.

Gebruikt u al riociguat? Vertel dat dan uw arts of apotheker.

Wanneer u geneesmiddelen gebruikt die bekend staan als proteaseremmers, zoals voor de behandeling

van HIV, kan uw dokter u laten beginnen met de laagste dosis VIAGRA (25 mg).

Sommige patiënten die alfablokkertherapie krijgen voor de behandeling van hoge bloeddruk of

prostaatvergroting kunnen mogelijk duizelig of licht in het hoofd worden, wat kan worden veroorzaakt

door lage bloeddruk bij snel rechtop gaan zitten of gaan staan. Bepaalde patiënten hebben deze

symptomen ondervonden bij gelijktijdig gebruik van VIAGRA met alfablokkers. De kans hierop is het

grootst binnen 4 uur na inname van VIAGRA. Om de kans dat deze symptomen zich kunnen voordoen

te verkleinen, dient uw dagelijkse dosis alfablokker constant te zijn voordat u met het gebruik van

VIAGRA begint. Mogelijk zal uw arts u een lagere startdosering (25 mg) VIAGRA voorschrijven.

Waarop moet u letten met eten, drinken en alcohol?

VIAGRA kan met of zonder voedsel worden ingenomen. U kunt echter ondervinden dat het iets langer

kan duren voordat VIAGRA gaat werken indien u het inneemt met een stevige maaltijd.

Het drinken van alcohol kan tijdelijk uw vermogen om een erectie te krijgen verminderen. Om

maximaal effect van uw geneesmiddel te verkrijgen, wordt u aangeraden geen overvloedige

hoeveelheden alcohol te drinken voordat u VIAGRA inneemt.

Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid

VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.

Rijvaardigheid en het gebruik van machines

VIAGRA kan duizeligheid veroorzaken en kan uw gezichtsvermogen beïnvloeden. U dient zich ervan

bewust te zijn hoe u op VIAGRA reageert voordat u gaat rijden of een machine gaat gebruiken.

VIAGRA bevat lactose

Als uw arts u heeft verteld dat u bepaalde suikers, zoals lactose, niet verdraagt, neem dan contact op

met uw arts voordat u VIAGRA inneemt.

3. Hoe gebruikt u dit middel?

Gebruik dit geneesmiddel altijd precies zoals uw arts of apotheker u dat heeft verteld. Twijfelt u over

het juiste gebruik? Neem dan contact op met uw arts of apotheker. De aanbevolen startdosering is 50

mg.

U dient niet vaker dan eenmaal per dag VIAGRA in te nemen.

Gebruik VIAGRA filmomhulde tabletten niet in combinatie met VIAGRA smelttabletten.

60

U neemt VIAGRA in ongeveer één uur voordat u van plan bent seks te hebben. Slik het tablet in zijn

geheel door met een glas water.

Als u het gevoel heeft dat de werking van VIAGRA te sterk of te zwak is, licht dan uw arts of

apotheker in.

VIAGRA helpt u alleen een erectie te krijgen wanneer u seksueel opgewonden wordt. De tijd totdat

VIAGRA gaat werken verschilt per persoon, maar gewoonlijk duurt dit een half uur tot een uur. Het

kan langer duren voordat VIAGRA begint te werken wanneer u een zware maaltijd heeft genuttigd.

Wanneer VIAGRA u niet helpt om een erectie te krijgen of als de erectie niet lang genoeg aanhoudt

om de geslachtsgemeenschap te voltooien, dient u dit aan uw arts te vertellen.

Heeft u te veel van dit middel ingenomen?

U kunt een toename ervaren van bijwerkingen en de ernst daarvan. Doseringen boven 100 mg geven

geen toename van de werking.

U dient niet meer tabletten in te nemen dan uw arts u heeft gezegd.

Neem contact op met uw arts als u meer tabletten heeft ingenomen dan voorgeschreven.

Heeft u nog andere vragen over het gebruik van dit geneesmiddel? Neem dan contact op met uw arts,

apotheker of verpleegkundige.

4. Mogelijke bijwerkingen

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben, al krijgt niet iedereen

daarmee te maken. De bijwerkingen die gemeld zijn in samenhang met het gebruik van VIAGRA zijn

meestal licht tot matig ernstig en van korte duur.

Als u een van de volgende ernstige bijwerkingen ervaart, moet u stoppen met het gebruik van

VIAGRA en onmiddellijk medische hulp inroepen:

Een allergische reactie – dit gebeurt soms (kan bij maximaal 1 op de 100 mensen optreden)

Symptomen omvatten plotselinge piepende ademhaling, ademhalingsproblemen of duizeligheid,

zwelling van de oogleden, het gelaat, de lippen of de keel.

Pijn op de borst – dit gebeurt soms

Als dit gebeurt tijdens of volgend op seksuele gemeenschap:

– Kom in een half-zittende positie en probeer te ontspannen

Gebruik geen nitraten tegen uw pijn op de borst

Langdurige en soms pijnlijke erecties -dit gebeurt zelden (kan bij maximaal 1 op de 1.000

mensen optreden)

Indien u een erectie krijgt die langer dan 4 uur aanhoudt, dient u onmiddellijk contact op te

nemen met uw arts.

Plotselinge vermindering of verlies van het gezichtsvermogen – dit gebeurt zelden

Ernstige huidreacties – dit gebeurt zelden

Symptomen kunnen zijn ernstige loslating en zwelling van de huid, blaarvorming in de mond,

op de geslachtsorganen en rond de ogen, koorts.

Epileptische aanvallen of toevallen – dit gebeurt zelden

61

Andere bijwerkingen:

Zeer vaak (kan bij meer dan 1 op de 10 mensen optreden): hoofdpijn.

Vaak (kunnen bij maximaal 1 op de 10 mensen optreden): misselijkheid, blozen, opvliegers

(symptomen omvatten plotseling warm gevoel in het bovenlichaam), een ontregelde spijsvertering,

afwijkingen in het kleurenzien, onscherp zien, verstoring van het zicht, een verstopte neus en

duizeligheid.

Soms (kunnen bij maximaal 1 op de 100 mensen optreden): braken, huiduitslag, oogirritatie,

bloeddoorlopen ogen/rode ogen, oogpijn, lichtflitsen zien, visuele helderheid, gevoeligheid voor licht,

waterige ogen, bonzende hartslag, snelle hartslag, hoge bloeddruk, lage bloeddruk, spierpijn, slaperig

voelen, verminderde tast, draaierigheid, oorsuizen, droge mond, verstopte of vernauwde neusbijholten,

ontsteking van het neusslijmvlies (symptomen omvatten loopneus, niezen en verstopte neus), pijn in

de bovenbuik, gastro-oesofageale refluxziekte (symptomen omvatten brandend maagzuur),

aanwezigheid van bloed in urine, pijn in de armen of benen, bloedneus, het warm hebben en zich moe

voelen.

Zelden (kunnen bij maximaal 1 op de 1000 mensen optreden): flauwvallen, beroerte, hartaanval,

onregelmatige hartslag, tijdelijk verminderde bloedtoevoer naar delen van de hersenen, gevoel van

dichtzittende keel, ongevoelige mond, bloeding achterin het oog, dubbelzien, verminderde

gezichtsscherpte, abnormaal gevoel in oog, zwelling van het oog of ooglid, kleine deeltjes of vlekken

in het zichtveld, het zien van kringen rond lichten, verwijding van de pupil van het oog, verkleuring

van het oogwit, bloedende penis, aanwezigheid van bloed in sperma, droge neus, zwelling binnenin de

neus, prikkelbaar zijn en plotselinge vermindering of verlies van gehoor.

Ervaringen na het op de markt brengen, omvatten zelden gerapporteerde gevallen van instabiele

angina (een hartaandoening) en plotselinge dood. Daarbij wordt opgemerkt dat de meeste van de

mannen, maar niet alle, die deze bijwerkingen hebben ervaren, reeds eerder hartproblemen hadden,

voordat ze dit geneesmiddel innamen. Het is onmogelijk na te gaan of er een rechtstreeks verband

bestond tussen deze voorvallen en het gebruik van VIAGRA.

Het melden van bijwerkingen

Krijgt u last van bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige. Dit

geldt ook voor mogelijke bijwerkingen die niet in deze bijsluiter staan. U kunt bijwerkingen ook

rechtstreeks melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V. Door bijwerkingen

te melden, kunt u ons helpen meer informatie te verkrijgen over de veiligheid van dit geneesmiddel.

5. Hoe bewaart u dit middel?

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

Bewaren beneden 30°C.

Gebruik dit geneesmiddel niet meer na de uiterste houdbaarheidsdatum. Die is te vinden op de doos en

op de blisterverpakking na “EXP”. Daar staat een maand en een jaar. De laatste dag van die maand is

de uiterste houdbaarheidsdatum.

In de oorspronkelijke verpakking bewaren ter bescherming tegen vocht.

Spoel geneesmiddelen niet door de gootsteen of de WC en gooi ze niet in de vuilnisbak. Vraag uw

apotheker wat u met geneesmiddelen moet doen die u niet meer gebruikt. Ze worden dan op een

verantwoorde manier vernietigd en komen niet in het milieu terecht.

62

6. Inhoud van de verpakking en overige informatie

Welke stoffen zitten er in dit middel?

– De werkzame stof in dit middel is sildenafil. Iedere tablet bevat 50 mg sildenafil (als het

citraatzout).

– De andere stoffen in dit middel zijn:

– Tabletkern: microkristallijne cellulose, watervrij calciumwaterstoffosfaat,

natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.

– Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose monohydraat, triacetine,

indigokarmijn aluminiumlak (E132).

Hoe ziet VIAGRA eruit en hoeveel zit er in een verpakking?

VIAGRA filmomhulde tabletten zijn blauw en hebben een afgeronde diamantvorm. Ze zijn aan de ene

zijde met “PFIZER” gemerkt en aan de andere met “VGR 50”. De tabletten zijn verkrijgbaar in

blisterverpakkingen met 2, 4, 8, 12 of 24 tabletten in doosje of kaartverpakking. Sommige

verpakkingen zijn mogelijk in uw land niet beschikbaar.

Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant

De registratiehouder van VIAGRA is Pfizer Europe MA EEIG, Boulevard de la Plaine 17,

1050 Brussel, België.

De fabrikant van VIAGRA is Fareva Amboise, Zone Industrielle, 29 route des Industries, 37530 Pocésur-

Cisse, Frankrijk.

Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale

vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:

België /Belgique / Belgien

Pfizer S.A./ N.V.

Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11

Luxembourg/Luxemburg

Pfizer S.A.

Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11

България

Пфайзер Люксембург САРЛ, Клон България

Тел.: +359 2 970 4333

Magyarország

Pfizer Kft.

Tel.: + 36 1 488 37 00

Česká republika

Pfizer s.r.o.

Tel: +420-283-004-111

Malta

Vivian Corporation Ltd.

Tel: +356 21344610

Danmark

Pfizer ApS

Tlf: +45 44 20 11 00

Nederland

Pfizer bv

Tel: +31 (0)10 406 43 01

Deutschland

Pfizer OFG Germany GmbH

Tel: +49 (0)800 5500634

Norge

Pfizer AS

Tlf: +47 67 52 61 00

Eesti

Pfizer Luxembourg SARL Eesti filiaal

Tel: +372 666 7500

Österreich

Pfizer Corporation Austria Ges.m.b.H.

Tel: +43 (0)1 521 15-0

Ελλάδα

UPJOHN HELLAS ΕΠΕ

Τηλ.: +30 2100 100 002

Polska

Pfizer Polska Sp. z o.o.,

Tel.: +48 22 335 61 00

63

España

Pfizer GEP, S.L.

Tel: +34 91 490 99 00

Portugal

Laboratórios Pfizer, Lda.

Tel: +351 21 423 5500

France

Pfizer PFE France

Tél: +33 (0)1 58 07 34 40

România

Pfizer România S.R.L.

Tel: +40 (0)21 207 28 00

Hrvatska

Pfizer Croatia d.o.o.

Tel: + 385 1 3908 777

Ireland

Pfizer Healthcare Ireland

Tel: 1800 633 363 (toll free)

Tel: +44 (0)1304 616161

Slovenija

Pfizer Luxembourg SARL, Pfizer, podružnica za

svetovanje s področja farmacevtske dejavnosti,

Ljubljana

Tel: + 386(0)152 11 400

Slovenská republika

Pfizer Luxembourg SARL, organizačná zložka

Tel: +421–2–3355 5500

Ísland

Icepharma hf.

Sími: + 354 540 8000

Suomi/Finland

Pfizer Oy

Puh/Tel: +358(0)9 43 00 40

Italia

Pfizer Established Medicine Italy S.r.l.

Tel: +39 06 33 18 21

Sverige

Pfizer AB

Tel: +46 (0)8 550 520 00

Κύπρος

PFIZER ΕΛΛΑΣ Α.Ε. (CYPRUS BRANCH),

Τηλ: +357 22 817690

United Kingdom

Pfizer Limited

Tel: +44 (0)1304 616161

Latvija

Pfizer Luxembourg SARL filiāle Latvijā

Tel: +371 670 35 775

Lietuva

Pfizer Luxembourg SARL, filialas Lietuvoje

Tel. +3705 2514000

Deze bijsluiter is voor het laatst goedgekeurd in {MM/JJJJ}.

Andere informatiebronnen

Meer informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees

Geneesmiddelenbureau (http://www.ema.europa.eu).

64

Bijsluiter: informatie voor de patiënt

VIAGRA 100 mg filmomhulde tabletten

Sildenafil

Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

informatie in voor u.

Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem later weer nodig.

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen, want het is alleen aan u voorgeschreven. Het kan

schadelijk zijn voor anderen, ook al hebben zij dezelfde klachten als u.

Krijgt u last van een van de bijwerkingen die in rubriek 4 staan? Of krijgt u een bijwerking die

niet in deze bijsluiter staat? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Inhoud van deze bijsluiter

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

3. Hoe gebruikt u dit middel?

4. Mogelijke bijwerkingen

5. Hoe bewaart u dit middel?

6. Inhoud van de verpakking en overige informatie

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

VIAGRA bevat de werkzame stof sildenafil die behoort tot de groep medicijnen onder de naam

“fosfodiësterase-type 5 (PDE5)-remmers”. Het middel ontspant de bloedvaten in de penis, waardoor er

bloed in de penis kan stromen tijdens seksuele opwinding. U zult met VIAGRA alleen een erectie

krijgen wanneer u seksueel geprikkeld wordt.

VIAGRA wordt gebruikt voor de behandeling van volwassen mannen met erectiestoornissen, soms

ook wel impotentie genoemd. Dat is wanneer een man onvoldoende een erectie kan krijgen of in stand

kan houden voor seksuele activiteit.

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

U bent allergisch voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in

rubriek 6.

Als u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten”worden genoemd, omdat deze combinatie kan

leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk. Vertel uw arts dat u deze geneesmiddelen

gebruikt die vaak ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”) worden gegeven.

Wanneer u dit niet zeker weet, vraag het dan aan uw arts of apotheker.

Als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“poppers”),

omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk.

U gebruikt riociguat. Dit geneesmiddel wordt gebruikt om pulmonale arteriële hypertensie (dit

is hoge bloeddruk in de longen) en chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie (dit is

hoge bloeddruk in de longen als gevolg van bloedstolsels) te behandelen. PDE5-remmers, zoals

VIAGRA, bleken het bloeddrukverlagend effect van dit geneesmiddel te verhogen. Als u

riociguat gebruikt of hier niet zeker van bent, neem dan contact op met uw arts.

65

Als u een ernstig hartprobleem of leverprobleem hebt.

Als u recent een beroerte of een hartaanval hebt gehad of wanneer u een lage bloeddruk hebt.

Als u een bepaalde, zeldzame erfelijke oogafwijking hebt (zoals retinitis pigmentosa).

Als u ooit verlies van het gezichtsvermogen hebt gehad vanwege non-arteritic anterior

ischaemic optic neuropathy (NAION).

Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?

Neem contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige voordat u dit middel gebruikt.

als u sikkelcelanemie (een afwijking van de rode bloedcellen), leukemie (bloedcelkanker) of

multipel myeloom (beenmergkanker) hebt.

als u een misvorming van uw penis hebt of de ziekte van Peyronie.

als u hartproblemen hebt. Uw arts dient zorgvuldig te controleren of uw hart de extra belasting

van seksuele activiteit aankan.

als u een maagzweer hebt, of een bloedingstoornis (zoals hemofilie).

als u plotseling een vermindering of verlies van het gezichtsvermogen ervaart, stop dan met de

inname van VIAGRA en neem direct contact op met uw arts.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met andere orale of lokale behandelingen tegen

erectiestoornissen.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met geneesmiddelen ter behandeling van pulmonale

arteriële hypertensie (PAH) die sildenafil bevatten of in combinatie met andere PDE5-remmers.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u geen erectiestoornissen hebt.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u een vrouw bent.

Speciale voorzorgen voor patiënten met nier- of leverproblemen

U dient uw arts te vertellen of u nier- of leverproblemen hebt. Uw arts kan besluiten om u een lagere

dosis voor te schrijven.

Kinderen en jongeren tot 18 jaar

VIAGRA dient niet te worden gegeven aan personen onder de 18 jaar.

Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?

Gebruikt u naast VIAGRA nog andere geneesmiddelen, heeft u dat kort geleden gedaan of bestaat de

mogelijkheid dat u in de nabije toekomst andere geneesmiddelen gaat gebruiken? Vertel dat dan uw

arts of apotheker.

VIAGRA tabletten kunnen de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden, in het bijzonder

geneesmiddelen die worden gebruikt tegen “pijn op de borst”. Bij een medisch noodgeval dient u uw

arts, apotheker of verpleegkundige te vertellen dat u VIAGRA gebruikt hebt en wanneer u dat deed.

Gebruik VIAGRA niet in combinatie met andere geneesmiddelen, tenzij uw arts heeft aangegeven dat

dit kan.

66

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten” worden

genoemd, omdat de combinatie van deze geneesmiddelen tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk

kan leiden. Vertel uw arts, apotheker of verpleegkundige altijd dat u dit soort geneesmiddelen gebruikt

die vaak worden gebruikt ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”).

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven,

zoals amylnitriet (“poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling

van uw bloeddruk.

Gebruikt u al riociguat? Vertel dat dan uw arts of apotheker.

Wanneer u geneesmiddelen gebruikt die bekend staan als proteaseremmers, zoals voor de behandeling

van HIV, kan uw dokter u laten beginnen met de laagste dosis VIAGRA (25 mg).

Sommige patiënten die alfablokkertherapie krijgen voor de behandeling van hoge bloeddruk of

prostaatvergroting kunnen mogelijk duizelig of licht in het hoofd worden, wat kan worden veroorzaakt

door lage bloeddruk bij snel rechtop gaan zitten of gaan staan. Bepaalde patiënten hebben deze

symptomen ondervonden bij gelijktijdig gebruik van VIAGRA met alfablokkers. De kans hierop is het

grootst binnen 4 uur na inname van VIAGRA. Om de kans dat deze symptomen zich kunnen voordoen

te verkleinen, dient uw dagelijkse dosis alfablokker constant te zijn voordat u met het gebruik van

VIAGRA begint. Mogelijk zal uw arts u een lagere startdosering (25 mg) VIAGRA voorschrijven.

Waarop moet u letten met eten, drinken en alcohol?

VIAGRA kan met of zonder voedsel worden ingenomen. U kunt echter ondervinden dat het iets langer

kan duren voordat VIAGRA gaat werken indien u het inneemt met een stevige maaltijd.

Het drinken van alcohol kan tijdelijk uw vermogen om een erectie te krijgen verminderen. Om

maximaal effect van uw geneesmiddel te verkrijgen, wordt u aangeraden geen overvloedige

hoeveelheden alcohol te drinken voordat u VIAGRA inneemt.

Zwangerschap, borstvoeding en vruchtbaarheid

VIAGRA is niet geïndiceerd voor gebruik door vrouwen.

Rijvaardigheid en het gebruik van machines

VIAGRA kan duizeligheid veroorzaken en kan uw gezichtsvermogen beïnvloeden. U dient zich ervan

bewust te zijn hoe u op VIAGRA reageert voordat u gaat rijden of een machine gaat gebruiken.

VIAGRA bevat lactose

Als uw arts u heeft verteld dat u bepaalde suikers, zoals lactose, niet verdraagt, neem dan contact op

met uw arts voordat u VIAGRA inneemt.

3. Hoe gebruikt u dit middel?

Gebruik dit geneesmiddel altijd precies zoals uw arts of apotheker u dat heeft verteld. Twijfelt u over

het juiste gebruik? Neem dan contact op met uw arts of apotheker. De aanbevolen startdosering is 50

mg.

U dient niet vaker dan eenmaal per dag VIAGRA in te nemen.

Gebruik VIAGRA filmomhulde tabletten niet in combinatie met VIAGRA smelttabletten.

67

U neemt VIAGRA in ongeveer één uur voordat u van plan bent seks te hebben. Slik het tablet in zijn

geheel door met een glas water.

Als u het gevoel heeft dat de werking van VIAGRA te sterk of te zwak is, licht dan uw arts of

apotheker in.

VIAGRA helpt u alleen een erectie te krijgen wanneer u seksueel opgewonden wordt. De tijd totdat

VIAGRA gaat werken verschilt per persoon, maar gewoonlijk duurt dit een half uur tot een uur. Het

kan langer duren voordat VIAGRA begint te werken wanneer u een zware maaltijd heeft genuttigd.

Wanneer VIAGRA u niet helpt om een erectie te krijgen of als de erectie niet lang genoeg aanhoudt

om de geslachtsgemeenschap te voltooien, dient u dit aan uw arts te vertellen.

Heeft u te veel van dit middel ingenomen?

U kunt een toename ervaren van bijwerkingen en de ernst daarvan. Doseringen boven 100 mg geven

geen toename van de werking.

U dient niet meer tabletten in te nemen dan uw arts u heeft gezegd.

Neem contact op met uw arts als u meer tabletten heeft ingenomen dan voorgeschreven.

Heeft u nog andere vragen over het gebruik van dit geneesmiddel? Neem dan contact op met uw arts,

apotheker of verpleegkundige.

4. Mogelijke bijwerkingen

Zoals elk geneesmiddel kan ook dit geneesmiddel bijwerkingen hebben, al krijgt niet iedereen

daarmee te maken. De bijwerkingen die gemeld zijn in samenhang met het gebruik van VIAGRA zijn

meestal licht tot matig ernstig en van korte duur.

Als u een van de volgende ernstige bijwerkingen ervaart, moet u stoppen met het gebruik van

VIAGRA en onmiddellijk medische hulp inroepen:

Een allergische reactie – dit gebeurt soms (kan bij maximaal 1 op de 100 mensen optreden)

Symptomen omvatten plotselinge piepende ademhaling, ademhalingsproblemen of duizeligheid,

zwelling van de oogleden, het gelaat, de lippen of de keel.

Pijn op de borst – dit gebeurt soms

Als dit gebeurt tijdens of volgend op seksuele gemeenschap:

– Kom in een half-zittende positie en probeer te ontspannen

Gebruik geen nitraten tegen uw pijn op de borst

Langdurige en soms pijnlijke erecties – dit gebeurt zelden (kan bij maximaal 1 op de 1.000

mensen optreden)

Indien u een erectie krijgt die langer dan 4 uur aanhoudt, dient u onmiddellijk contact op te

nemen met uw arts.

Plotselinge vermindering of verlies van het gezichtsvermogen – dit gebeurt zelden

Ernstige huidreacties – dit gebeurt zelden

Symptomen kunnen zijn ernstige loslating en zwelling van de huid, blaarvorming in de mond,

op de geslachtsorganen en rond de ogen, koorts.

Epileptische aanvallen of toevallen – dit gebeurt zelden

68

Andere bijwerkingen:

Zeer vaak (kan bij meer dan 1 op de 10 mensen optreden): hoofdpijn.

Vaak (kunnen bij maximaal 1 op de 10 mensen optreden): misselijkheid, blozen, opvliegers

(symptomen omvatten plotseling warm gevoel in het bovenlichaam), een ontregelde spijsvertering,

afwijkingen in het kleurenzien, onscherp zien, verstoring van het zicht, een verstopte neus en

duizeligheid.

Soms (kunnen bij maximaal 1 op de 100 mensen optreden): braken, huiduitslag, oogirritatie,

bloeddoorlopen ogen/rode ogen, oogpijn, lichtflitsen zien, visuele helderheid, gevoeligheid voor licht,

waterige ogen, bonzende hartslag, snelle hartslag, hoge bloeddruk, lage bloeddruk, spierpijn, slaperig

voelen, verminderde tast, draaierigheid, oorsuizen, droge mond, verstopte of vernauwde neusbijholten,

ontsteking van het neusslijmvlies (symptomen omvatten loopneus, niezen en verstopte neus), pijn in

de bovenbuik, gastro-oesofageale refluxziekte (symptomen omvatten brandend maagzuur),

aanwezigheid van bloed in urine, pijn in de armen of benen, bloedneus, het warm hebben en zich moe

voelen.

Zelden (kunnen bij maximaal 1 op de 1000 mensen optreden): flauwvallen, beroerte, hartaanval,

onregelmatige hartslag, tijdelijk verminderde bloedtoevoer naar delen van de hersenen, gevoel van

dichtzittende keel, ongevoelige mond, bloeding achterin het oog, dubbelzien, verminderde

gezichtsscherpte, abnormaal gevoel in oog, zwelling van het oog of ooglid, kleine deeltjes of vlekken

in het zichtveld, het zien van kringen rond lichten, verwijding van de pupil van het oog, verkleuring

van het oogwit, bloedende penis, aanwezigheid van bloed in sperma, droge neus, zwelling binnenin de

neus, prikkelbaar zijn en plotselinge vermindering of verlies van gehoor.

Ervaringen na het op de markt brengen, omvatten zelden gerapporteerde gevallen van instabiele

angina (een hartaandoening) en plotselinge dood. Daarbij wordt opgemerkt dat de meeste van de

mannen, maar niet alle, die deze bijwerkingen hebben ervaren, reeds eerder hartproblemen hadden,

voordat ze dit geneesmiddel innamen. Het is onmogelijk na te gaan of er een rechtstreeks verband

bestond tussen deze voorvallen en het gebruik van VIAGRA.

Het melden van bijwerkingen

Krijgt u last van bijwerkingen, neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige. Dit

geldt ook voor mogelijke bijwerkingen die niet in deze bijsluiter staan. U kunt bijwerkingen ook

rechtstreeks melden via het nationale meldsysteem zoals vermeld in aanhangsel V. Door bijwerkingen

te melden, kunt u ons helpen meer informatie te verkrijgen over de veiligheid van dit geneesmiddel.

5. Hoe bewaart u dit middel?

Buiten het zicht en bereik van kinderen houden.

Bewaren beneden 30°C.

Gebruik dit geneesmiddel niet meer na de uiterste houdbaarheidsdatum. Die is te vinden op de doos en

op de blisterverpakking na “EXP”. Daar staat een maand en een jaar. De laatste dag van die maand is

de uiterste houdbaarheidsdatum.

In de oorspronkelijke verpakking bewaren ter bescherming tegen vocht.

Spoel geneesmiddelen niet door de gootsteen of de WC en gooi ze niet in de vuilnisbak. Vraag uw

apotheker wat u met geneesmiddelen moet doen die u niet meer gebruikt. Ze worden dan op een

verantwoorde manier vernietigd en komen niet in het milieu terecht.

69

6. Inhoud van de verpakking en overige informatie

Welke stoffen zitten er in dit middel?

– De werkzame stof in dit middel is sildenafil. Iedere tablet bevat 100 mg sildenafil (als het

citraatzout).

– De andere stoffen in dit middel zijn:

– Tabletkern: microkristallijne cellulose, watervrij calciumwaterstoffosfaat,

natriumcroscarmellose, magnesiumstearaat.

– Filmomhulling: hypromellose, titaandioxide (E171), lactose monohydraat, triacetine,

indigokarmijn aluminiumlak (E132).

Hoe ziet VIAGRA eruit en hoeveel zit er in een verpakking?

VIAGRA filmomhulde tabletten zijn blauw en hebben een afgeronde diamantvorm. Ze zijn aan de ene

zijde met “PFIZER” gemerkt en aan de andere met “VGR 100”. De tabletten zijn verkrijgbaar in

blisterverpakkingen met 2, 4, 8, 12 of 24 tabletten. Sommige verpakkingen zijn mogelijk in uw land

niet beschikbaar.

Houder van de vergunning voor het in de handel brengen en fabrikant

De registratiehouder van VIAGRA is Pfizer Europe MA EEIG, Boulevard de la Plaine 17,

1050 Brussel, België.

De fabrikant van VIAGRA is Fareva Amboise, Zone Industrielle, 29 route des Industries, 37530 Pocésur-

Cisse, Frankrijk.

Neem voor alle informatie met betrekking tot dit geneesmiddel contact op met de lokale

vertegenwoordiger van de houder van de vergunning voor het in de handel brengen:

België /Belgique / Belgien

Pfizer S.A./ N.V.

Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11

Luxembourg/Luxemburg

Pfizer S.A.

Tél/Tel: +32 (0)2 554 62 11

България

Пфайзер Люксембург САРЛ, Клон България

Тел.: +359 2 970 4333

Magyarország

Pfizer Kft.

Tel.: + 36 1 488 37 00

Česká republika

Pfizer s.r.o.

Tel: +420-283-004-111

Malta

Vivian Corporation Ltd.

Tel: +356 21344610

Danmark

Pfizer ApS

Tlf: +45 44 20 11 00

Nederland

Pfizer bv

Tel: +31 (0)10 406 43 01

Deutschland

Pfizer OFG Germany GmbH

Tel: +49 (0)800 5500634

Norge

Pfizer AS

Tlf: +47 67 52 61 00

Eesti

Pfizer Luxembourg SARL Eesti filiaal

Tel: +372 666 7500

Österreich

Pfizer Corporation Austria Ges.m.b.H.

Tel: +43 (0)1 521 15-0

Ελλάδα

UPJOHN HELLAS ΕΠΕ

Τηλ.: +30 2100 100 002

Polska

Pfizer Polska Sp. z o.o.,

Tel.: +48 22 335 61 00

70

España

Pfizer GEP, S.L.

Tel: +34 91 490 99 00

Portugal

Laboratórios Pfizer, Lda.

Tel: +351 21 423 5500

France

Pfizer PFE France

Tél: +33 (0)1 58 07 34 40

Hrvatska

Pfizer Croatia d.o.o.

Tel: + 385 1 3908 777

România

Pfizer România S.R.L.

Tel: +40 (0)21 207 28 00

Slovenija

Pfizer Luxembourg SARL, Pfizer, podružnica za

svetovanje s področja farmacevtske dejavnosti,

Ljubljana

Tel: + 386(0)152 11 400

Ireland

Pfizer Healthcare Ireland

Tel: 1800 633 363 (toll free)

Tel: +44 (0)1304 616161

Slovenská republika

Pfizer Luxembourg SARL, organizačná zložka

Tel: +421–2–3355 5500

Ísland

Icepharma hf.

Sími: + 354 540 8000

Suomi/Finland

Pfizer Oy

Puh/Tel: +358(0)9 43 00 40

Italia

Pfizer Established Medicine Italy S.r.l.

Tel: +39 06 33 18 21

Sverige

Pfizer AB

Tel: +46 (0)8 550 520 00

Κύπρος

PFIZER ΕΛΛΑΣ Α.Ε. (CYPRUS BRANCH),

Τηλ: +357 22 817690

United Kingdom

Pfizer Limited

Tel: +44 (0)1304 616161

Latvija

Pfizer Luxembourg SARL filiāle Latvijā

Tel: +371 670 35 775

Lietuva

Pfizer Luxembourg SARL, filialas Lietuvoje

Tel. +3705 2514000

Deze bijsluiter is voor het laatst goedgekeurd in {MM/JJJJ}.

Andere informatiebronnen

Meer informatie over dit geneesmiddel is beschikbaar op de website van het Europees

Geneesmiddelenbureau (http://www.ema.europa.eu).

71

Bijsluiter: informatie voor de patiënt

VIAGRA 50 mg smelttabletten

Sildenafil

Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

informatie in voor u.

Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem later weer nodig.

Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Geef dit geneesmiddel niet door aan anderen, want het is alleen aan u voorgeschreven. Het kan

schadelijk zijn voor anderen, ook al hebben zij dezelfde klachten als u.

Krijgt u last van een van de bijwerkingen die in rubriek 4 staan? Of krijgt u een bijwerking die

niet in deze bijsluiter staat? Neem dan contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige.

Inhoud van deze bijsluiter

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

3. Hoe gebruikt u dit middel?

4. Mogelijke bijwerkingen

5. Hoe bewaart u dit middel?

6. Inhoud van de verpakking en overige informatie

1. Wat is VIAGRA en waarvoor wordt dit middel gebruikt?

VIAGRA bevat de werkzame stof sildenafil die behoort tot de groep medicijnen onder de naam

“fosfodiësterase-type 5 (PDE5)-remmers”. Het middel ontspant de bloedvaten in de penis, waardoor er

bloed in de penis kan stromen tijdens seksuele opwinding. U zult met VIAGRA alleen een erectie

krijgen wanneer u seksueel geprikkeld wordt.

VIAGRA wordt gebruikt voor de behandeling van volwassen mannen met erectiestoornissen, soms

ook wel impotentie genoemd. Dat is wanneer een man onvoldoende een erectie kan krijgen of in stand

kan houden voor seksuele activiteit.

2. Wanneer mag u dit middel niet gebruiken of moet u er extra voorzichtig mee zijn?

Wanneer mag u dit middel niet gebruiken?

U bent allergisch voor een van de stoffen in dit geneesmiddel. Deze stoffen kunt u vinden in

rubriek 6.

Als u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten”worden genoemd, omdat deze combinatie kan

leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk. Vertel uw arts dat u deze geneesmiddelen

gebruikt die vaak ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”) worden gegeven.

Wanneer u dit niet zeker weet, vraag het dan aan uw arts of apotheker.

Als u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven, zoals amylnitriet (“poppers”),

omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk.

U gebruikt riociguat. Dit geneesmiddel wordt gebruikt om pulmonale arteriële hypertensie (dit

is hoge bloeddruk in de longen) en chronische trombo-embolische pulmonale hypertensie (dit is

hoge bloeddruk in de longen als gevolg van bloedstolsels) te behandelen. PDE5-remmers, zoals

VIAGRA, bleken het bloeddrukverlagend effect van dit geneesmiddel te verhogen. Als u

riociguat gebruikt of hier niet zeker van bent, neem dan contact op met uw arts.

72

Als u een ernstig hartprobleem of leverprobleem hebt.

Als u recent een beroerte of een hartaanval hebt gehad of wanneer u een lage bloeddruk hebt.

Als u een bepaalde, zeldzame erfelijke oogafwijking hebt (zoals retinitis pigmentosa).

Als u ooit verlies van het gezichtsvermogen hebt gehad vanwege non-arteritic anterior

ischaemic optic neuropathy (NAION).

Wanneer moet u extra voorzichtig zijn met dit middel?

Neem contact op met uw arts, apotheker of verpleegkundige voordat u dit middel gebruikt.

als u sikkelcelanemie (een afwijking van de rode bloedcellen), leukemie (bloedcelkanker) of

multipel myeloom (beenmergkanker) hebt.

als u een misvorming van uw penis hebt of de ziekte van Peyronie.

als u hartproblemen hebt. Uw arts dient zorgvuldig te controleren of uw hart de extra belasting

van seksuele activiteit aankan.

als u een maagzweer hebt, of een bloedingstoornis (zoals hemofilie).

als u plotseling een vermindering of verlies van het gezichtsvermogen ervaart, stop dan met de

inname van VIAGRA en neem direct contact op met uw arts.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met andere orale of lokale behandelingen tegen

erectiestoornissen.

U dient VIAGRA niet te gebruiken in combinatie met geneesmiddelen ter behandeling van pulmonale

arteriële hypertensie (PAH) die sildenafil bevatten of in combinatie met andere PDE5-remmers.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u geen erectiestoornissen hebt.

U dient VIAGRA niet te gebruiken als u een vrouw bent.

Speciale voorzorgen voor patiënten met nier- of leverproblemen

U dient uw arts te vertellen of u nier- of leverproblemen hebt. Uw arts kan besluiten om u een lagere

dosis voor te schrijven.

Kinderen en jongeren tot 18 jaar

VIAGRA dient niet te worden gegeven aan personen onder de 18 jaar.

Gebruikt u nog andere geneesmiddelen?

Gebruikt u naast VIAGRA nog andere geneesmiddelen, heeft u dat kort geleden gedaan of bestaat de

mogelijkheid dat u in de nabije toekomst andere geneesmiddelen gaat gebruiken? Vertel dat dan uw

arts of apotheker.

VIAGRA tabletten kunnen de werking van bepaalde geneesmiddelen beïnvloeden, in het bijzonder

geneesmiddelen die worden gebruikt tegen “pijn op de borst”. Bij een medisch noodgeval dient u uw

arts, apotheker of verpleegkundige te vertellen dat u VIAGRA gebruikt hebt en wanneer u dat deed.

Gebruik VIAGRA niet in combinatie met andere geneesmiddelen, tenzij uw arts heeft aangegeven dat

dit kan.

73

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die “nitraten” worden

genoemd, omdat de combinatie van deze geneesmiddelen tot een gevaarlijke daling van uw bloeddruk

kan leiden. Vertel uw arts, apotheker of verpleegkundige altijd dat u dit soort geneesmiddelen gebruikt

die vaak worden gebruikt ter verlichting van angina pectoris (of “pijn op de borst”).

U dient geen VIAGRA te gebruiken indien u geneesmiddelen gebruikt die stikstofmonoxide afgeven,

zoals amylnitriet (“poppers”), omdat deze combinatie eveneens kan leiden tot een gevaarlijke daling

van uw bloeddruk.

Gebruikt u al riociguat? Vertel dat dan uw arts of apotheker.

Wanneer u geneesmiddelen gebruikt die bekend staan als proteaseremmers, zoals voor de behandeling

van HIV, kan uw dokter u laten beginnen met de laagste dosis VIAGRA (25 mg filmomhulde

tabletten).

Sommige patiënten die alfablokkertherapie krijgen voor de behandeling van hoge bloeddruk of

prostaatvergroting kunnen mogelijk duizelig of licht in het hoofd worden, wat kan worden veroorzaakt

door lage bloeddruk bij snel rechtop gaan zitten of gaan staan. Bepaalde patiënten hebben deze